Ο ΤΑΛΑΤ ΞΕΣΚΕΠΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΘΛΙΟΤΗΤΑ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ

Υποτίθεται ότι οι συνομιλίες που διεξάγει ο πρόεδρος της δημοκρατίας με τον αντιπρόσωπο του τουρκικού στρατού τίθενται κάτω από το αξίωμα «τίποτε δεν θεωρείται συμφωνημένο εάν δεν συμφωνηθούν όλα». Η αρχή αυτή αποδεικνύεται στη πράξη άνευ ισχύος. Λέγεται μόνο για εξαπάτηση της κοινής γνώμης του Κυπριακού Ελληνισμού. Αν κρίνουμε και από τις πρόσφατες δηλώσεις του Ταλάτ, όλα όσα διαμείβονται μεταξύ των διαπραγματευομένων εκλαμβάνονται από την τουρκική πλευρά ως θέσεις και αρχές απαράβατες. Πολλές μάλιστα από αυτές τις θέσεις τυγχάνουν από την άλλη πλευρά αξιοποίησης στην Ευρωπαϊκή και Διεθνή πολιτική σκακιέρα. Μία από αυτές τις θέσεις είναι η πρόταση της δικής μας πλευράς περί δικαιώματος σύναψης εμπορικών σχέσεων από το κάθε συνιστών κρατίδιο. Οι τούρκοι θεωρώντας το αυτό ως δεδομένο, το πέρασαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το βρίσκουμε τώρα μπροστά μας στις προτάσεις και μεθοδεύσεις του κ. Φούλε. Ας μην πετροβολούμε λοιπόν την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι κινεί εναντίων μας θυελλώδεις ανέμους, διότι εμείς σπείραμε αυτούς τους ανέμους και θα έπρεπε να αναμένουμε ότι θα εξελιχθούν σε θύελλες.

Ορισμένοι εκ των ευρωπαίων αναπτύσσουν κάποιες ιδέες τις οποίες εμείς οι ίδιοι καταθέσαμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εάν δεν είναι με δική μας παρότρυνση που γίνονται στα πλαίσια μιας μυστικής διευθέτησης των πραγμάτων. Τα δικά μας λάθη αναπαράγουν οι ευρωπαίοι, όπως για παράδειγμα την αναγνώριση της λεγόμενης επιτροπής αποζημιώσεων από το ΕΔΑΔ, συνέπεια της δικής μας προσφυγής στα όργανα των κατακτητών.

Την δίκη μας ανικανότητα πρέπει να ανιχνεύουμε πίσω από αυτές τις πράξεις και όχι σενάρια συνομωσίας εναντίον μας. Να αντισταθούμε στην υφέρπουσα προπαγάνδα που το πολιτικό κατεστημένο καλλιεργεί εναντίον της Ευρώπης, προκειμένου να στηρίξει την αγγλόδουλη και αγγλοσιωνιστική πολιτική του.

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι οι προτάσεις μας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων διαμορφώνουν πολιτικές κατευθύνσεις. Η μυστικότητα που συνοδεύει την κατάθεση αυτών των προτάσεων συνιστά επίσης πράξη αυτονόμησης του διαπραγματευτή από την λαϊκή θέληση η οποία τελεί σε πλήρη άγνοια των πεπραγμένων. Μαθαίνουμε τελικά τι λέγονται και τι συμφωνούνται από τους κατακτητές της γης μας και τις προεκλογικές τους δηλώσεις. Αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι η κυβέρνηση Χριστόφια είναι επικίνδυνη για τον τόπο, τόσο ως προς τις διαδικασίες που ακολουθεί όσο και ως προς τις προτάσεις που καταθέτει.

Να σταματήσουν άμεσα οι συνομιλίες με τους κατακτητές.

ΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ( ΕΔΗΚ )

ΤΟΜΕΑΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Το πετρέλαιο και η εθνική κυριαρχία

Οι έρευνες για κοιτάσματα υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες ζώνες Ελλάδας και Κύπρου και η πολιτική των γειτονικών χωρών
Του δρος Κωνσταντινου A. Nικολαου*

Οι έρευνες πετρελαίου, ιδίως στις θαλάσσιες περιοχές, συνδέονται άμεσα με την άσκηση ή όχι κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών στις περιοχές αυτές.
Από τη δεκαετία του 1970 η Ελλάδα παρουσιάζεται να αδυνατεί να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε αρκετές θαλάσσιες ζώνες της, οι οποίες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας ανήκουν σε αυτήν.Από την άλλη γειτονικές της χώρες, όπως η Τουρκία, η Αλβανία και η Λιβύη χρησιμοποίησαν, άμεσα ή έμμεσα, τις έρευνες πετρελαίου για να αμφισβητήσουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Η Κύπρος προσπαθεί να ασκήσει τα κυριαρχικά δικαιώματά της στις νότιες θαλάσσιες περιοχές, παρά την άσκηση πιέσεων από την Τουρκία, η οποία κατέχει με τον στρατό της το βόρειο μέρος του νησιού, απαγορεύοντας διά της βίας την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο κατεχόμενο τμήμα. Ολα αυτά αποδεικνύονται με σειρά χαρτών, αρκετοί από τους οποίους παρουσιάζονται για πρώτη φορά.
Ας δούμε τις περιπτώσεις Ελλάδας και Κύπρου.

ΕΛΛΑΔΑ
Είναι γνωστό ότι όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, μετά τον Ιούλιο του 1974, αναγνωρίζουν ότι το μόνο πρόβλημα μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας στο Αιγαίο είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας [χωρίς όμως να διευκρινίζεται αν πρόκειται για τη σημερινή εκδοχή της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ)]. Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει δικαίωμα υφαλοκρηπίδας (ή ΑΟΖ) στα νησιά του Αιγαίου και ζητεί τον διαχωρισμό της θάλασσας του Αιγαίου στη μέση γραμμή, μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών. Αυτό θα έχει σαν συνέπεια τον κίνδυνο «απομόνωσης» των ελληνικών νησιών του Αιγαίου που θα βρεθούν στη συνέχεια εντός τουρκικής ΑΟΖ. Ας δούμε σε χάρτες πώς εξελίχτηκαν τα πράγματα.

ΧΑΡΤΗΣ 1
Παραχωρήσεις της Ελλάδας σε διεθνείς εταιρείες πριν από τον Ιούλιο 1974
Στον χάρτη φαίνονται οι παραχωρήσεις που είχαν δοθεί στο Αιγαίο πριν από τον Ιούλιο του 1974, με διεθνείς συμβάσεις, σε διεθνείς εταιρείες πετρελαίου, μερικές από τις οποίες είναι πανίσχυρες, όπως CONOCO, TEXACO, Chevron κ. λπ. Είναι γνωστό ότι οι εταιρείες αυτές είχαν και έχουν δυνατότητες πολιτικών παρεμβάσεων για διασφάλιση των συμφερόντων τους. Τα σκιασμένα τμήματα δείχνουν τις παραχωρήσεις σε ξένες εταιρείες και οι μαύρες ευθείες τα σεισμικά προφίλ που είχαν γίνει για τις έρευνες πετρελαίου από την Ελλάδα.
Τον Ιούλιο του 1974 υπήρχαν επτά συμβάσεις σε ισχύ, ενώ άλλες πέντε βρίσκονταν σε στάδιο κύρωσης. Με κόκκινη γραμμή αποτυπώνονται τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ της Τουρκίας και των ελληνικών νησιών και με μοβ γραμμή αποτυπώνεται η μέση θαλάσσια γραμμή, μεταξύ των κυρίως ακτών των δύο χωρών, όπως την εννοεί η Τουρκία σε διάφορες μελέτες και χάρτες που εξέδωσε κατά καιρούς, αμφισβητώντας την υφαλοκρηπίδα – ΑΟΖ των νησιών του Αιγαίου και την κυριαρχία της Ελλάδας σε αυτήν.
Σημειώνουμε ότι το 1971 έγινε η γεώτρηση Ανατολική Θάσος # 1, 13 μίλια από την ακτή και αμέσως μετά η γεώτρηση Λήμνος #1, 12 περίπου μίλια από τις ακτές της Λήμνου, χωρίς να αμφισβητηθούν από την Τουρκία. Το 1972 έγινε η ανακάλυψη του κοιτάσματος φυσικού αερίου, Νότια Καβάλα, στη θαλάσσια περιοχή Θάσου – Καβάλας και αμέσως μετά, το 1974, ανακαλύφθηκε στην ίδια θαλάσσια περιοχή το κοίτασμα πετρελαίου του Πρίνου. Είναι σαφές ότι πριν από τον Ιούλιο του 1974 η Ελλάδα ασκούσε τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε όλο το Αιγαίο, μέσω συμβάσεων για έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων.
Η Τουρκία, για να αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο, τον Νοέμβριο του 1973 και το 1974, «εκχώρησε» περιοχές του Αιγαίου στην κρατική της εταιρεία πετρελαίου, TPAO, εκδίδοντας τον αντίστοιχο χάρτη (Χάρτης 2).

ΧΑΡΤΗΣ 2
Παραχωρήσεις Τουρκίας στην TPAO (1973- 74) (γραμμοσκιασμένες οι παραχωρήσεις στην TPAO)
Βλέπουμε ότι η Τουρκία χρησιμοποιώντας τις παραχωρήσεις για έρευνες πετρελαίου και την κρατική της πετρελαϊκή εταιρεία, αμφισβήτησε τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Το 1974 η Τουρκία εξέδωσε τη NOTAM 714 για τον έλεγχο του ανατολικού εναέριου χώρου του Αιγαίου, ο οποίος περίπου συμπίπτει με τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της. Η Ελλάδα αντέδρασε αποφασιστικά και εξέδωσε την ΑΝΤΙ-ΝΟΤΑΜ 1157/74, η οποία στην ουσία εξουδετέρωσε την τουρκική, διότι η Τουρκία αντιλήφθηκε τις ζημίες που προκάλεσε στον τουρισμό της η προηγηθείσα ενέργειά της.
Στην πράξη, όμως, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, η Ελλάδα κάτω από το βάρος των τουρκικών πιέσεων και των αδυναμιών της, «πάγωσε» και στην ουσία κατάργησε τις συμβάσεις για έρευνες πετρελαίου στο Αιγαίο, «παγώνοντας» και την άσκηση κυριαρχίας της σε όλο το μήκος και το πλάτος του Αιγαίου, το οποίο της ανήκει σαν ΑΟΖ για εκμετάλλευση του υπεδάφους του.
Από 1974 και μετά η Τουρκία χρησιμοποίησε τις έρευνες πετρελαίου κατ’ εξακολούθηση, με την έξοδο των ερευνητικών της σκαφών (Σισμίκ, Χόρα, Πίρι Ρέις) για να επιβάλει σαν τελικό αποτέλεσμα την παύση των ερευνών στο Αιγαίο, σε περιοχές πέραν των έξι μιλίων και να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Ελλάδας. Αυτό επιτεύχθηκε έπειτα από διαδοχικές κρίσεις που δημιούργησε η Τουρκία και οι οποίες κατέληξαν στις συμφωνίες της Βέρνης (Κωνσταντίνος Καραμανλής), του Νταβός (Ανδρέας Παπανδρέου), και της Μαδρίτης (Κώστας Σημίτης).
Η Ελλάδα σήμερα παραμένει η μόνη ευρωπαϊκή χώρα χωρίς θαλάσσιες οικονομικές ζώνες, πλην της συμφωνίας των θαλάσσιων συνόρων (στην ουσία ΑΟΖ) με την Ιταλία, που έγινε το 1978 από τον Κ. Καραμανλή. Εκκρεμούν η Τουρκία, η Λιβύη, η Αίγυπτος, η Κύπρος και η Αλβανία.
Η εκ μέρους της Ελλάδας απουσία σταθερής και σθεναρής πολιτικής στα θαλάσσια σύνορα και εμμέσως στις έρευνες πετρελαίου, είχε σαν αποτέλεσμα την αποθράσυνση άλλων γειτόνων με «επιθετικές» πολιτικές, σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, όπως έγινε με την Αλβανία και τη Λιβύη.

ΧΑΡΤΗΣ 3
Παραχωρήσεις Αλβανίας 1994
Το 1994 η Αλβανία προχώρησε σε παραχώρηση περιοχών στη θαλάσσια περιοχή βόρεια της Κέρκυρας, στην εταιρεία Hamilton, αγνοώντας το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και τη θέση της Ελλάδας για την υφαλοκρηπίδα – ΑΟΖ των νησιών Οθωνοί, Μαθράκι, Ερείκουσα.
Στον χάρτη 3 παρουσιάζεται ανάγλυφα το πρόβλημα και με ερώτημα οι αλβανικές «καταπατήσεις» του 1994. Η παραχώρηση της Αλβανίας, στο μπλοκ Joni 5, καταπατούσε ξεκάθαρα τη θαλάσσια ζώνη των ελληνικών νησιών. Η Ελλάδα, έπειτα από δημοσιεύματα του Τύπου, αντέδρασε με διαβήματα.
Μόλις πρόσφατα, μετά 15 χρόνια εκκρεμότητας, ανακοινώθηκε ότι οι δύο χώρες είχαν έρθει σε συμφωνία (σύμφωνα με το δίκαιο της Θάλασσας), για τα θαλάσσια σύνορα, το περιεχόμενο της οποίας ακόμα δεν είδε το φως της δημοσιότητας. Δυστυχώς, το Ανώτατο Δικαστήριο της Αλβανίας θεώρησε τη συμφωνία «μειοδοτική» για την Αλβανία και ζήτησε την κατάργησή της. Για ακόμα μια φορά οι έρευνες πετρελαίου χρησιμοποιήθηκαν σαν όπλο άσκησης ή αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.

ΧΑΡΤΗΣ 4 (IΗS Energy)
Παραχωρήσεις Λιβύης για έρευνες πετρελαίου
Το 2005 ξεκίνησαν να διαφαίνονται και οι διαθέσεις της Λιβύης στην άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, με χρησιμοποίηση των ερευνών πετρελαίου. Η Λιβύη εξέδωσε τον δικό της χάρτη παραχωρήσεων για έρευνες υδρογονανθράκων.
Στον χάρτη των λιβυκών Αρχών, σε αριθμημένα τετράγωνα, από τις λιβυκές Αρχές, παρουσιάζονται περιοχές της νότιας Κρήτης, η νήσος Γαύδος και μέρος της θαλάσσιας ζώνης της Ελλάδας, σαν να είναι προς εκχώρηση περιοχές της Λιβύης. Η Ελλάδα φαίνεται ότι αντέδρασε μόλις έλαβε γνώση των χαρτών. Οι Λίβυοι πάντως δεν προχώρησαν σε ανακοινώσεις ή διαγωνισμούς για έρευνες υδρογονανθράκων σε περιοχές που εντάσσονται στην ελληνική ΑΟΖ και βρίσκονται πέραν της μέσης γραμμής.
Ποτέ δεν έγινε γνωστό αν είχαν τέτοιο σκοπό ή ήταν εγγραφή κάποιας μελλοντικής παρακαταθήκης. Η έλλειψη όμως ελληνικής πολιτικής σε θέματα θαλάσσιων συνόρων και ερευνών πετρελαίου, (αλλά και επαγρύπνησης), είχαν σαν αποτέλεσμα, την έμμεση έστω, αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

ΚΥΠΡΟΣ
Η Κύπρος στις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας άρχισε να σκέφτεται σοβαρά την εμπλοκή της στις έρευνες υδρογονανθράκων, αρχικά πιεζόμενη έμμεσα για την οριοθέτηση της θαλάσσιας ζώνης με την Αίγυπτο. Η Αίγυπτος είχε ξεκινήσει μεγάλη προσπάθεια ανακάλυψης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη θαλάσσιά της περιοχή με μεγάλες επιτυχίες που παρουσιάζονται στον Χάρτη 5. Τα κοιτάσματα που ανακαλύφθηκαν τελευταία ξεπερνούν τα 80 τρισ. κυβικά πόδια.

ΧΑΡΤΗΣ 5
Ανακαλύψεις υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή της Αιγύπτου
Οι έρευνες έγιναν και γίνονται μέσω παραχωρήσεων σε διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες. Η Shell είχε εξασφαλίσει παραχώρηση 42.000 τ. χλμ. στα βαθιά νερά, κοντά στη μέση γραμμή με την Κύπρο, με επιτυχή έκβαση των ερευνών. Την ίδια εποχή, αξιολογήσεις σεισμικών ερευνών που έγιναν στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου, έδωσαν σημαντικά και θετικά στοιχεία για το πετρελαιοδυναμικό της περιοχής νότια του νησιού. Ακολούθησαν οι σημαντικές ανακαλύψεις κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά του Ισραήλ, με τα κοιτάσματα Mari, Dalit και κυρίως του γιγαντιαίου κοιτάσματος Tamar, 90 χλμ. ανοιχτά της Χάιφας. Οι ανακαλύψεις παρουσιάζονται στον επόμενο χάρτη 6 (Θ. Μάζης και συν-2009).

ΧΑΡΤΗΣ 6
Ανακαλύψεις υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή του Ισραήλ
Τα παραπάνω ευρήματα και εξελίξεις προσέδωσαν πετρελαϊκή αξία στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κύπρου. Η τότε κυβέρνηση Γλαύκου Κληρίδη έπειτα από διαπραγματεύσεις, οριοθέτησε τη Θαλάσσια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου με την Αίγυπτο, στη μέση γραμμή, δημιουργώντας θετικά τετελεσμένα για την περιοχή. Ακολούθησε ο Λίβανος και η κυβέρνηση Τάσσου Παπαδόπουλου προχώρησε στη διαδικασία του πρώτου γύρου παραχωρήσεων, όπως προβλέπει η Ευρωπαϊκή Οδηγία και οι νόμοι της Κύπρου. Οι κινήσεις αυτές ήταν εκδήλωση αποφασιστικότητας για την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στη δική της νότια ΑΟΖ, αλλά και τόνωσης της κρατικής υπόστασής της.

ΧΑΡΤΗΣ 7
Παραχωρήσεις Ε-Π υδρογονανθράκων Κύπρου και Τουρκίας 2006- 2007 (επεξεργασία χαρτών IΗS Energy)
Η Τουρκία όμως δεν έμεινε απαθής. Χρησιμοποιώντας τη γνωστή της τακτική, εξέδωσε άδειες ερευνών στην τουρκική κρατική εταιρεία TPAO, δυτικά της Κύπρου και με μερική επικάλυψη κάποιων μπλοκ της Κυπριακής Δημοκρατίας στις ΒΔ περιοχές. Η δημοσίευση των χαρτών φαίνεται ότι δημιούργησε προβλήματα στην εκδήλωση ενδιαφέροντος από ξένες εταιρείες που θα ήθελαν να συμμετάσχουν στον γύρο παραχωρήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στον χάρτη αυτόν είναι σαφής η αλληλοεπικάλυψη των παραχωρήσεων της Τουρκίας και της Κύπρου στο ΒΔ μέρος των παραχωρήσεων.
Εκτός από τα προβλήματα που προκάλεσε στην Κυπριακή Δημοκρατία, ο χάρτης της Τουρκίας, ταυτόχρονα προκαλεί και σοβαρές επιπλοκές στα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Αγνοώντας επιδεικτικά την Ελλάδα, η Τουρκία εξαφανίζει την υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ του Καστελόριζου και παρεμβαίνει στην ελληνική ΑΟΖ. Αγνωστες παραμένουν οι τυχόν αντιδράσεις της Ελλάδας.

ΧΑΡΤΗΣ 8
Παραχωρήσεις Κύπρου – Τουρκίας 2009 (επεξεργασία χαρτών IΗS Energy)
Η κατάσταση επιδεινώθηκε το 2009 με την πρόθεση της κυπριακής κυβέρνησης να προχωρήσει σε δεύτερο γύρο παραχωρήσεων, αγνοώντας τις τουρκικές αντιδράσεις. Οι προθέσεις της κυπριακής κυβέρνησης είχαν σαν αποτέλεσμα την άμεση αντίδραση της Τουρκίας με έκδοση νέων αδειών με αντίστοιχους χάρτες, στην κρατική εταιρεία πετρελαίου TPAO (χάρτης 8). Οι μονομερείς κινήσεις της Τουρκίας, ο νέος χάρτης παραχωρήσεων, σε συνδυασμό με τους παλαιότερους προκαλεί περαιτέρω προβλήματα στην Ελλάδα, η οποία δεν φαίνεται να έχει αντιδράσει.
Οι θαλάσσιες οικονομικές ζώνες Κύπρου και Ελλάδας, θα ήταν ενωμένες αν εφαρμοζόταν το διεθνές δίκαιο. Με τις τουρκικές παραχωρήσεις διχοτομούνται και αποκόπτονται. Στον χάρτη δημοσιεύονται όλοι οι χάρτες παραχωρήσεων και οι αλληλοεπικαλύψεις που καταδεικνύουν ανάγλυφα το πρόβλημα.
Οπως φαίνεται στους χάρτες οι αλληλοεπικαλύψεις είναι πολλές. Αλληλοεπικαλύψεις παρουσιάζονται στις κυπριακές παραχωρήσεις – μπλοκ-. Αλληλοεπικαλύψεις φαίνονται όμως και μεταξύ των τουρκικών «αδειών – παραχωρήσεων», με διαφορά δύο χρόνων, οι οποίες δείχνουν το αλαζονικό imperium της γείτονος, που αποφασίζει και πράττει κατά το δοκούν, αλλάζοντας τους χάρτες παραχωρήσεών της, σύμφωνα με τις εκάστοτε επιδιώξεις της.

ΧΑΡΤΗΣ 9
Ιδεατές αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες κρατών Αν. Μεσογείου (σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας)
Το πώς όμως θα ήταν οι θαλάσσιες οικονομικές ζώνες της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και των χωρών της, αν εφαρμοζόταν το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και οι χώρες της περιοχής έδειχναν αλληλοσεβασμό, αυτό φαίνεται στον χάρτη 9 που επιμελήθηκαν οι Θ. Μάζης και Γ. Σγουρός και παρουσίασαν πρόσφατα σε συνέδριο στην Αθήνα. Στον χάρτη φαίνεται ότι η Ελλάδα θα είχε κυριαρχία στην περιοχή και η ΑΟΖ της θα συνδεόταν με την κυπριακή ΑΟΖ. Η Αίγυπτος δεν έχει θαλάσσια οικονομικά σύνορα με την Τουρκία, ενώ σήμερα η Τουρκία φέρεται να διαπραγματεύεται οριοθέτηση τους!!
Αν δε, συγκρίνουμε τους χάρτες 8 και 9, τότε αναδεικνύεται η επιθετική πολιτική της Τουρκίας και η χρησιμοποίηση των ερευνών πετρελαίου και της κρατικής εταιρείας της, ΤΡΑΟ, στην άσκηση της επεκτατικής πολιτικής της. Από την άλλη φαίνεται η απουσία πολιτικής από την Ελλάδα και η παθητική της στάση, η οποία οδηγεί στη συρρίκνωση των δικαιωμάτων της.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Οι έρευνες πετρελαίου συνδέονται με την άσκηση εθνικής κυριαρχίας κυρίως σε μη οριοθετημένες ή αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές.
Οι έρευνες πετρελαίου μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε άσκηση πολιτικής κατοχύρωσης ή αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η απουσία πολιτικής στην έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων μπορεί να οδηγήσει σε αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η Τουρκία αποτελεί το τέλειο παράδειγμα χρήσης των ερευνών πετρελαίου και της κρατικής εταιρείας πετρελαίου, για άσκηση πολιτικής ενίσχυσης, κατοχύρωσης της δικής της κυριαρχίας ή αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων άλλων χωρών. Αυτό έγινε και γίνεται κατά κόρον σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η Ελλάδα αποτελεί αρνητικό παράδειγμα όπου η έλλειψη πολιτικής στα θέματα έρευνας πετρελαίου οδήγησε σε αδυναμία άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων και σε αμφισβητήσεις της ΑΟΖ, αλλά και των θαλασσίων συνόρων της.
Η Κυπριακή Δημοκρατία χρησιμοποιεί τις έρευνες πετρελαίου για να τονίσει την υπόστασή της και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Η χρησιμοποίηση της έννοιας της ΑΟΖ, θα ευνοούσε την Ελλάδα.
 
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
* Ο δρ Κωνσταντίνος Α. Νικολάου είναι γεωλόγος πετρελαίων – ενεργειακός οικονομολόγος.

ΠΗΓΗ:anixneuseis.gr

Credit Agricole: "Μακρύς και δύσκολος ο δρόμος για την Ελλάδα"

«Το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης επέτρεψε την αποκλιμάκωση του κινδύνου χρεοκοπίας και τη σταθεροποίηση του premium που ζητούν οι επενδυτές ως διασφάλιση έναντι αυτού του κινδύνου, η χώρα ωστόσο αντιμετωπίζει ακόμη μεγάλο βάρος δανειακών υποχρεώσεων, σημαντικό μέρος των οποίων πρέπει να καλυφθεί μέσα στην άνοιξη και με το κόστος δανεισμού να παραμένει υψηλό»,  αναφέρει σε έκθεσή της για το παγκόσμιο μακροοικονομικό περιβάλλον του β’ τριμήνου η Credit Agricole.   «Την ίδια στιγμή, οι ‘σφιχτές’ πολιτικές έχουν μεγάλη επίδραση στο ρυθμό ανάπτυξης. Η συρρίκνωση του ΑΕΠ ήταν μεγαλύτερη (-2%) το 2009 από αυτή που αρχικά αναμενόταν (-1,2%), λόγω των χειρότερων επιδόσεων στους κλάδους του τουρισμού και της ναυτιλίας. Μετά από μία μακρά περίοδο ανάκαμψης -αν και από πολύ χαμηλά επίπεδα- οι δείκτες οικονομικών προσδοκιών ‘βυθίζονται’ εκ νέου εξαιτίας της προβληματικής κατάστασης της οικονομίας.   Το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών θα υποφέρει σοβαρά από τους υψηλότερους φόρους εισοδήματος και τις αυστηρές εισοδηματικές πολιτικές -το ‘πάγωμα’ των μισθών του δημοσίου τομέα και των συντάξεων- και από πρόσθετα μέτρα που μειώνουν το ετήσιο εισόδημα (π.χ. μειώσεις σε επιδόματα και bonus). Η αύξηση της ανεργίας και η άνοδος των τιμών σε κατηγορίες αγαθών λόγω φορολογίας θα έχει επίσης σημαντική επίδραση στην καταναλωτική δαπάνη. Εκτός αυτού, η δημόσιες δαπάνες για καταναλωτικά αγαθά αναμένεται να μειωθεί σημαντικά, στο πλαίσιο της προσπάθειας επίτευξης του στόχου του ελλείμματος.    " Το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών θα υποφέρει σοβαρά από τους υψηλότερους φόρους εισοδήματος και τις αυστηρές εισοδηματικές πολιτικές" Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, οι προοπτικές στον κατασκευαστικό κλάδο είναι απογοητευτικές. Γίνονται προσπάθειες να τονωθεί η επενδυτική δραστηριότητα με χρηματοδότηση από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ). Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το ρυθμό άντλησης πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων θα υποστεί μία μεγάλη περικοπή δαπανών, συνδεδεμένη με τον γενικότερο περιορισμό των δημοσιονομικών δαπανών.   Οι εξωστρεφείς κλάδοι έχουν ακόμη λόγους να αισιοδοξούν και αναμένεται να εξελιχθούν σε θετικό παράγοντα για την ανάπτυξη του ΑΕΠ, ωστόσο μόνο σε μικρό βαθμό θα καταφέρουν να αντισταθμίσουν την πολύ αρνητική συμβολή της εγχώριας ζήτησης. Οι εξαγωγές θα ανακάμπτουν όσο το οικονομικό περιβάλλον βελτιώνεται, ενώ οι εισαγωγές αναμένεται να παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα. Συνολικά, εντός του 2010 ο ρυθμός συρρίκνωσης της οικονομίας θα μπορούσε να φτάσει το -3,5%.   Παρά την οικονομική πτώση, οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται και καταδεικνύουν χρόνιες δομικές αδυναμίες. Ο πληθωρισμός είναι πιθανόν να φτάσει το 3% σε μέσα επίπεδα φέτος (από 1,4% το 2009), λόγω των αυξήσεων στους έμμεσους φόρους. Το ποσοστό της ανεργίας βρίσκεται επίσης σε ανοδική πορεία (10,3% στο δ’ τρίμηνο του 2009) και αναμένεται να παραμείνει σε διψήφια επίπεδα δεδομένης της συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας.   Η ύφεση έρχεται να λειτουργήσει επιβαρυντικά στις προσπάθειες δημοσιονομικής προσαρμογής, καθώς μπορεί να θέσει σε κίνδυνο το στόχο των φορολογικών εσόδων. Ο στόχος αυτός μπορεί επίσης να τεθεί εν κινδύνω από το λιγότερο ευνοϊκό εξωτερικό περιβάλλον, το οποίο θα μπορούσε να εκμηδενίσει τον θετικό αντίκτυπο των καθαρών εξαγωγών στον ρυθμό ανάπτυξης, οδηγώντας σε μία ακόμα βαθύτερη ύφεση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ύφεση και η δημοσιονομική λιτότητα μπορούν να ενδυναμώσουν η μία την άλλη, η λήψη μέτρων για την ενίσχυση των επενδύσεων και την ώθηση της ανάπτυξης θα μπορούσαν να βοηθήσουν την οικονομία να ξαναβρεί τον δρόμο της με λιγότερο επώδυνο τρόπο σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.                                                                                                                          ΠΗΓΗ:capital.gr

Δεν ζητά βοήθεια η Ελλάδα από το ΔΝΤ

Η Ελλάδα δεν έχει ζητήσει οικονομική βοήθεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δήλωσε αξιωματούχος του οργανισμού μετά την ολοκλήρωση σύσκεψης στην έδρα του Ταμείου, με επίκεντρο τις εξελίξεις στην ελληνική οικονομία.

Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι η Ελλάδα εκτιμά πως το κόστος δανεισμού θα μειωθεί και επομένως δεν θα χρειαστεί να ζητήσει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο του Ταμείου, συσκέψεις τέτοιου είδους, όπως αυτή για την Ελλάδα, αποτελούν κοινή πρακτική.

Νωρίτερα, ο αναπληρωτής επικεφαλής εξωτερικών σχέσεων του ΔΝΤ, Τζέρι Ράις, είχε δηλώσει ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην Ελλάδα και είναι έτοιμο να βοηθήσει, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι δεν έχει ζητηθεί βοήθεια από την Ελλάδα.

Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, ποιος θα είναι ο ρόλος του ΔΝΤ σε έναν ενδεχόμενο μηχανισμό βοήθειας της Ελλάδας, σημειώνοντας μόνο ότι θα υπάρξουν διαβουλεύσεις τόσο με τις ελληνικές όσο και με τις ευρωπαϊκές αρχές.

Εξηγώντας τη διαδικασία που ακολουθείται όταν ένα κράτος-μέλος προσεγγίζει το Ταμείο και ζητά οικονομική βοήθεια, επεσήμανε: «στέλνουμε μια αποστολή στη χώρα για διαβουλεύσεις με τις Αρχές και συμφωνούμε στον καλύτερο τρόπο για να προχωρήσουμε. Υπό αυτή την έννοια το Ταμείο έχει έναν συμβουλευτικό ρόλο στην υποστήριξη του πλέον βιώσιμου οικονομικού προγράμματος. Από τη στιγμή που το πρόγραμμα αυτό έχει χαραχθεί, η διοίκηση του Ταμείου και τελικά η εκτελεστική επιτροπή το επικυρώνουν. Αυτή είναι η διαδικασία».

«Στις συζητήσεις μας με χώρες της ευρωζώνης έχουμε, φυσικά, διαβουλεύσεις όχι μόνο με τις Αρχές της χώρας αλλά και ευρωπαϊκούς θεσμούς καθώς εμπίπτουν στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης και είναι μέλη του συστήματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας», πρόσθεσε.

ΠΗΓΗ:theinsider.gr

Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

Αναφερθήκαμε στο χθεσινό μας άρθρο στα δύο σχέδια τα οποία ευρίσκονται ήδη εν εξελίξει . Οι εχθροί μας προσπαθούν να επιβάλλουν είτε το ένα είτε το άλλο. Καίρια επισήμανση είναι επίσης το γεγονός πως οι κρατούντες ευρίσκονται σε πλήρη ευθυγράμμιση με τα εξυφαινόμενα σχέδια των εχθρών του έθνους. Το πολιτικό κατεστημένο και της Ελλάδος και της Κύπρου δεν εμπνέει πια καμιά ελπίδα. Είναι μεγάλο λάθος να πιστώσουμε σε αυτούς έστω και τον ελάχιστο πατριωτισμό, έστω και την ελάχιστη θέληση αντίστασης στην επερχόμενη σκλαβιά. Οφείλουμε να τους αντιμετωπίσουμε ως εκφραστές του επαίσχυντου και κατάπτυστου ραγιαδισμού. Ο πολιτικός κόσμος, η πλουτοκρατία, η εκκλησία, ένας απέραντος εσμός υψηλόμισθων υπαλλήλων που υπηρετεί αυτές τις τάξεις και φατρίες στέκεται αντιμέτωπος σε μια λαϊκή δύναμη που στερείται κάθε ίχνους πνευματικής ανεξαρτησίας, υποταγμένης στα σοφίσματα και ιδεολογήματα των αφεντικών της. Οι πραγματικές αντιστάσεις σε αυτή την τυραννία είναι ελάχιστες, τα περιθώρια δράσης επίσης περιορισμένα.

Δεν είναι τούτος ο καιρός των «μεγάλων ηγετών» που τίθενται επικεφαλής μαζικών ρευμάτων αλλά είναι ο καιρός των λαϊκών οργανώσεων που η δράση τους προσδιορίζεται από την γνώση των πραγμάτων, την πίστη στις αξίες του έθνους και την μαχητικότητα. Τα αποτελέσματα αυτής της δράσης δεν μπορεί να είναι θεαματικά και άμεσα, αλλά καρποφόρα σε βάθος χρόνου και ύστερα από σκληρή δουλειά και αφοσίωση στον αγώνα. Σ’ αυτούς τους άγονους καιρούς πρέπει να μάθουμε να αρκούμαστε στα λίγα και να αξιοποιούμε στο έπακρο τις δυνάμεις που διαθέτουμε, έχοντας ένα μόνο πράγμα υπ’ όψιν μας : να διατηρούμε σε όλες τις συνθήκες αλώβητη την ιδεολογική μας ταυτότητα. Αν η ομάδα δράσης χάσει την ιδεολογική της συνοχή θα απορροφηθεί αυτόματα από το σύστημα της παρακμής.

Αυτά είναι τα ελάχιστα περιθώρια που έχουμε να δράσουμε. Αδιάκοπη ιδεολογική μάχη, αδιάκοπη οργανωτική δουλειά. Εάν έχουμε επαρκώς αυτά τα δύο τότε μπορούμε να επιχειρήσουμε το άνοιγμα προς τον λαό με δύο κατευθύνσεις: Πρώτον να τον αφυπνίσουμε από τον λήθαργο του περιγράφοντας του τα πράγματα ως έχουν και αναπτύσσοντας του τις ευέλπιδες προοπτικές μιας εθνικής κατεύθυνσης και δεύτερον να τον εντάξουμε στις δομές της πολιτικής μας οργάνωσης. Αυτά μπορούν να συμβούν μόνο μέσα στο στάδιο του πολιτικού αγώνα που αποσκοπεί στην συμμετοχή στην εξουσία. Ο εκλογικός αγώνας όσο κι αν είναι δύσκολος, δεδομένου του κλειστού κυκλώματος του εξουσιασμού, παραμένει όμως ο μοναδικός δρόμος και η μοναδική ευκαιρία επέκτασης των ιδεών και της θέλησης της ισχυρής εθνικιστικής μας οργάνωσης προς την μεγάλη μάζα του λαού. Η αποχή από το στάδιο τούτο οδηγεί σε μια καταστροφική εσωστρέφεια και απομόνωση.

Ουσία της εθνικιστικής δράσης είναι μια βαθιά πίστη στην δύναμη του λαού που δεν έσβησε ποτέ, δεν χάθηκε ποτέ ούτε και κάτω από τα πιο πυκνά σκοτάδια της σκλαβιάς. Ο λαός κρατά μέσα του την φλόγα και την ελπίδα της εθνικής αναγέννησης. Η επικοινωνία με την δύναμη του λαού θα είναι και δική μας δύναμη. Αυτή η επικοινωνιακή σχέση είναι ένας αδιάκοπος και ανυποχώρητος πόλεμος ενάντια στο ψέμα και τα είδωλα που το κατεστημένο επέβαλλε στην λαϊκή συνείδηση. Σε αυτόν τον πόλεμο η ιδεολογία μας θα σφυρηλατηθεί και θα περάσει από την θεωρητική αδράνεια στην πολιτική δράση.

ΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Η σύσκεψη του 1974

«Γνωρίστε την αλήθειαν,

και η αλήθεια θα σας ελευθερώσει»

Η ΣΙΚΕ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΟΥ 1974

                                                                                 Του Φώτη Παπαφώτη

Δημοσιεύονται ΑΣΧΟΛΙΑΣΤΑ τα ΑΠΟΡΡΗΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΨΗΣ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑΣ η οποία έγινεν στην Αθήνα στις 30 Νοεμβρίου και 1 Δεκεμβρίου 1974.

Μακαριώτατος:

Όσα ελέχθησαν ήσαν λίαν διαφωτιστικά.  Μεταβαίνων εις Κύπρον θα καταβάλω κάθε προσπάθειαν δημιουργίας κλίματος κατευνασμού.  Ουδείς θα διωχθή.  Δεν επιθυμώ δίκας.  Θα επιδείξω πνεύμα καλής θελήσεως. Εν πάση περιπτώσει δεν ανησυχώ ιδιαιτέρως διά την εσωτερικήν κατάστασιν.  Θα δοκιμάσω βαθυτάτην θλίψιν εάν, παρά τα διαδραματισθέντα, ημείς εξακολουθήσωμεν να έχωμεν διχονοίας και διενέξεις.  Εις την Κύπρον θα προσπαθήσω να έχω συναντήσεις με μερικούς από τους αντιτιθεμένους, με την ελπίδα να επιτύχω ενότητα.  Η ΕΟΚΑ Β΄ προ του πραξικοπήματος εβοηθείτο από την ηγεσίαν της Εθνικής Φρουράς και μερίδα του δικτατορικού καθεστώτος.  Παρά την υποστήριξιν αυτήν, εν τούτοις, η ΕΟΚΑ Β΄ ευρίσκετο υπό διάλυσιν.  Την τελευταίαν προ του πραξικοπήματος εβδομάδα είχαν γίνει πολλές συλλήψεις από πληροφορίας των ιδικών των στελεχών.  Και τούτο παρά την υποστήριξιν την οποίαν είχαν.  Αρκεί να αναφέρω ότι επέλεγον τα στελέχη των μέσα από τα στρατόπεδα και ωπλίζοντο από τους Έλληνας αξιωματικούς.  Ελπίζω με την πολιτικήν υφέσεως και ειρηνεύσεως να επιτύχω.  Εάν, όμως, ούτοι συνεχίζουν, τότε θα λάβω μέτρα.  Τα μέτρα θα είναι διά το μέλλον όχι διά το παρελθόν.  Δεν έχω μεγάλας ανησυχίας.  Ποιοί όμως είναι οι σκοποί των; Ίσως το πρόσχημα ότι πρέπει να κρατήσουν τον οπλισμόν των διά να κάνουν ανταρτοπόλεμον.  Τούτο θα είναι καταστρεπτικόν.  Οι Τούρκοι δεν είναι Άγγλοι, θα λάβουν μέτρα εξοντωτικά εναντίον μας.  Είναι όμως δυνατόν να έχωμεν πληροφορίας και περί της χρηματοδοτήσεώς των.  Εις το παρελθόν έπαιρναν χρήματα και από την Ελλάδα και από το εξωτερικόν.  Ίσως σκοπός των χρηματοδοτών των είναι να υπάρχη ανωμαλία εν Κύπρω.  Ίσως για μερικούς από τα στελέχη της ΕΟΚΑ Β΄ η ανταρτική δράσις να έχη αποβή βιοποριστικόν επάγγελμα.  Οπωσδήποτε δεν είναι μεγάλαι αι ανησυχίαι μου διά το εσωτερικόν πρόβλημα.

Καραμανλής:

Ποίοι είναι οι αριθμοί;

Μακαριώτατος:

Έχουν περισσότερα όπλα απ’ όσοι είναι οι ίδιοι.  Πάντως είναι λίγοι.

Παπαδόπουλος:

Δεν υπερβαίνουν τους 300.

Αβέρωφ:

Και αυτοί εάν έχουν ασφάλειαν δεν θα κινηθούν.

Μακαριώτατος:

Δυστυχώς και οι λεγόμενοι ημέτεροι έχουν αρκετά όπλα και ισχυρίζονται ότι τα έχουν διά άμυναν.  Αλλά και οι άλλοι ισχυρίζονται το αυτό.  Εγώ θα προβώ εις γενικόν αφοπλισμόν και θα είμαι αυστηρότατος ακόμη και διά τους ημετέρους.  Δυστυχώς όταν έγινεν η εισβολή τα όπλα ήσαν εις χείρας της ΕΟΚΑ και όχι εκείνων οι οποίοι θα επολέμουν τους εισβολείς.  Αυτά διά το εσωτερικόν μέτωπον.  Όσον αφορά το πολιτικόν θέμα, είμεθα υποχρεωμένοι να αρχίσωμεν από μίαν πραγματικότητα την οποίαν δεν δυνάμεθα να παραγνωρίσωμεν.  Οι Τούρκοι κατέχουν το 40% της νήσου.  Δεν μπορούμε να τους εκδιώξωμεν διά των όπλων.  Δεν συμμερίζομαι μερικάς απόψεις αι οποίαι εκφράζονται εν Ελλάδι και εν Κύπρω, ότι δηλαδή η Ελλάς θα ηδύνατο ίσως αργότερον διά πολέμου να εκδιώξη εκ της Κύπρου τους Τούρκους.

Καραμανλής:

Εάν υπήρχε δυνατότης θα το επεδιώκαμεν.  Αλλά δυστυχώς είναι απραγματοποίητον λόγω των γεωγραφικών δεδομένων.  Σας αποκαλύπτω ότι εις τας 14 Αυγούστου απεφασίσαμεν την κήρυξιν του πολέμου κατά της Τουρκίας και ανεθέσαμεν εις το Επιτελείον την πραγματοποίησιν του εγχειρήματος.  Κατόπιν όμως των συστάσεων του Επιτελείου εις τας 21 Αυγούστου το σχέδιον εματαιώθη.

Αβέρωφ:

Εις τας 14 Αυγούστου ο Πρόεδρος έλαβε την απόφασιν.  Εγώ διεφώνησα.  Ο Πρόεδρος επέμεινε να στείλωμεν μιαν μεραρχίαν εις την Κύπρον.  Εζητήσαμεν από τους Άγγλους αεροπορικήν κάλυψιν.  Οι Άγγλοι απέρριψαν το αίτημά μας.  Κατόπιν τούτου ο Πρόεδρος εισηγήθη να επιβώμεν εκείνος (ο κ. Καραμανλής) και εγώ της νηοπομπής και να πάμε στην Κύπρο.  Βέβαιοι ότι οι Τούρκοι δεν θα μας εβομβάρδιζαν εφ’ όσον θα εκάναμεν γνωστόν ότι ο κ. Καραμανλής θα επέβαινε της νηοπομπής.  Τελικώς όμως επείσθημεν περί του ματαίου της επιχειρήσεως.

Μακαριώτατος:

Τίθεται λοιπόν σήμερον το ερώτημα: Να δεχθώμεν γεωγραφική Ομοσπονδίαν; Και ποίον ποσοστόν μπορούμε να επιτύχωμεν.  Εάν οι  Τούρκοι πρόκειται να μας επιστρέψουν μόνον το 10% των όσων κατέλαβον και ημείς να υπογράψωμεν, τότε είναι προτιμότερον να έχουν το 40% χωρίς να υπογράψωμεν.  Το να δεχθώμεν κατ’ αρχήν την Ομοσπονδίαν και να αρχίσωμεν το παζάρι διά την έκτασιν, τούτο είναι κακή πολιτική.  Αφ’ ης στιγμής δεχθώμεν την αρχήν της γεωγραφικής Ομοσπονδίας αποδυναμούται η θέσις μας ως Κράτους.  Ήδη σήμερον μας αποκαλούν Ελληνοκυπριακήν  διοίκησιν  και  όχι κράτος.  Η τακτική των  Τούρκων είναι:  Δεχθήτε

την αρχήν της γεωγραφικής Ομοσπονδίας και εν συνεχεία συζητούμεν την έκτασιν και μετά διαπραγματευόμεθα τον αριθμόν του πληθυσμού εκάστης εκτάσεως.  Επί εξ περίπου χρόνια εσυζητούσαμεν το σχέδιον της Τουρκικής Ομοσπονδίας.  Πολλοί μας κατηγορούν ότι τόσα χρόνια εσυζητούσαμε το σχέδιον χωρίς να υπογράψωμεν, ενώ πολλές φορές είχαν πλησιάσει πολύ οι απόψεις μας.  Αλλά πώς μπορούσαμε να υπογράψωμεν όταν η Χούντα και όλοι οι Έλληνες αξιωματικοί της Εθνικής Φρουράς υπέσκαπταν τας συμφωνίας, έβαλλον κατά των συνομιλιών και με υπενόμευον; Εάν υπέγραφα θα έκαμναν ενωρίτερον το πραξικόπημα.

Καραμανλής:

Επί Παπαδοπούλου δεν νομίζω ότι θα εγίνετο αυτό.

Μακαριώτατος:

Ναι, αλλά η πρόοδος εις τας μετά των Τουρκοκυπρίων διαπραγματεύσεις έγινεν αργότερα ότε και επλησιάσαμε πολύ εις τας απόψεις μας.  Επί Ιωαννίδη όμως η στάσις της Εθνικής Φρουράς ήτο σαφώς εναντίον των συνομιλιών και εναντίον οιασδήποτε συμφωνίας.  Δεν υποψιαζόμην το πραξικόπημα.  Είχομεν άνεσιν να συζητώμεν και ίσως να επετυγχάναμεν περισσότερα.  Με το πραξικόπημα όμως μπήκαμε σε τραγική περίοδο.  Το πρώτον κεφάλαιον της θλιβερής αυτής ιστορίας το έγραψεν ο Γρίβας.  Αλλά ποτέ δεν μπορούσε να γίνει πραξικόπημα χωρίς τη βοήθειαν της Ελληνικής κυβερνήσεως.  Και πάλιν το πραξικόπημα θα απετύγχανε εάν δεν διέθεταν τεθωρακισμένα.  Επίστευα ότι μάλλον θα με εδολοφόνουν παρά να κάνουν πραξικόπημα του οποίου προφανώς δεν εσκέφθησαν τας συνεπείας.  Σπανίως τόσον ολίγοι άνθρωποι έχουν κάμει τόσον μεγάλο κακό.  Το πραξικόπημα άνοιξε τις πόρτες να μπουν στην Κύπρο οι Τούρκοι.  Αυτά αποτελούν πλέον ιστορίαν.  Τώρα πρέπει να δούμε τι μπορούμε να περισώσουμε.  Πιθανώς θα έπρεπε να συζητήσωμεν επί τριών υπαλλακτικών σχεδίων:  (1)  Το σχέδιον της λειτουργικής Ομοσπονδίας.  Ίσως οι Τούρκοι το εδέχοντο εις το παρελθόν, δεν το δέχονται όμως σήμερον.  Διά να φύγουν τα Τουρκικά στρατεύματα πρέπει προφανώς να επιτύχουν κάτι περισσότερον.  (2)  Το σχέδιον των πολλών καντονίων έχει τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματά του. Τα πολλά καντόνια έχουν το πλεονέκτημα ότι η κεντρική κυβέρνησις θα είναι ισχυροτέρα.  Ποία όμως θα είναι η έκτασίς των; Εάν μας έλεγαν οι Τούρκοι ποία θα είναι η έκτασίς των, τότε θα ήτο ευχερέστερον να αποφασίσωμεν.  Δεν μπορούμε όμως να θυσιάσωμεν την αρχήν του ενιαίου κράτους πριν γνωρίσωμεν τας απαιτήσεις των Τούρκων.  (3)  Το σχέδιον του ενός καντονίου του οποίου ο πληθυσμός θα είναι ανάλογος προς την πληθυσμιακήν αναλογίαν των Τουρκοκυπρίων αποκλείει προφανώς την επιστροφήν των προσφύγων οι οποίοι κατάγονται από την περιοχήν εκείνην.  Άρα το εν καντόνιον πρέπει να λησμονηθή.

Μπίτσιος:

Ποίον είναι το μειονέκτημα, εφ’ όσον η έκτασίς του θα είναι αντίστοιχος προς την πληθυσμιακήν αναλογίαν των;

Μακαριώτατος:

Δεν θα πάνε οι Έλληνες που κατάγονται από την περιοχήν εκείνην στα σπίτια τους εφ’ όσον  θα γίνει  αμιγώς  τουρκική  περιοχή.   Είμαι βέβαιος ότι δεν  σκέπτονται  την τουρκοποίησιν των 40%.  Δεν επιστρέφουν όμως αμέσως το πλεονάζον του πραγματικού σχεδίου των διά λόγους διαπραγματευτικούς.  Θα ήτο ευχής έργον να επιστραφή η επί πλέον περιοχή χωρίς δεσμεύσεις και ανταλλάγματα εκ μέρους ημών.  Ο Κίσσινγκερ ήλπιζε εις ωρισμένας παραχωρήσεις άνευ ανταλλαγμάτων.  Αλλά αι παραχωρήσεις αύται δεν ήσαν σοβαραί.  Το γεγονός ότι σήμερον δεν υπάρχει Τουρκική κυβέρνησις είναι και αυτό εις βάρος μας.  Δυστυχώς δύο φορές εδοκίμασεν ο Κίσσινγκερ να πάει στην Τουρκία, αλλά δεν υπήρχε κυβέρνησις.  Τώρα μου είπε ότι σκέπτεται να πάει στην Τουρκία προ της 10^ης Δεκεμβρίου, αλλά νομίζω και πάλιν δεν θα πραγματοποιηθή το ταξίδι του.  Φοβούμαι, ότι μόνοι μας, ως Έλληνες Κύπριοι, να διαπραγματευθώμεν, χωρίς να μας βοηθούν άλλοι, και δη ο Κίσσινγκερ, δεν θα επιτύχωμεν.  Ίσως μόνον διά της μεσολαβήσεως του αμερικανικού παράγοντος, και μάλιστα του Κίσσινγκερ θα έπρεπε να προχωρήσωμεν εις διαπραγματεύσεις.  Διότι τότε θα είχομεν ενώπιόν μας ολοκληρωμένας τας τουρκικάς προτάσεις, και τότε θα μπορούσαμεν να δεχθώμεν ή να μη δεχθώμεν ένα ωρισμένον σχέδιον.  Τούτο βέβαια αποτελεί την στρατηγικήν μας.  Ανεξαρτήτως όμως τούτων, πώς θα μπορούσαμε τώρα, τόσον προώρως, να δεχθώμεν κάτι το οποίον είναι ολιγώτερον της αποφάσεως της Γενικής Συνελεύσεως των Ηνωμένων Εθνών, έστω και αν γνωρίζωμεν την σημασίαν των αποφάσεων αυτών.

Καραμανλής:

Ο κ. Κληρίδης και ο κ. Παπαδόπουλος γνωρίζουν καλύτερα.

Κληρίδης:

Εάν είναι μεταξύ ημών και ημών, αυτή είναι η εκτίμησις την οποίαν εκάμαμεν.  Όσον αφορά ημάς και τους Τούρκους είμαι πεπεισμένος ότι οι Τούρκοι δεν θα δεχθούν οιανδήποτε λύσιν εκτός εάν δώσωμεν ένα μεγάλον καντόνιον προς βορράν με μετακίνησιν πληθυσμών, και αν δώσωμεν και άλλα μικρότερα καντόνια.

Μακαριώτατος:

Το θέμα τίθεται ως εξής: Να δεχθώμεν με μίαν μικράν διαφοράν και να υπογράψωμεν ή να μην υπογράψωμεν και να αναμείνωμεν;

Κληρίδης:

Εάν τα αφήσωμεν, τότε θα δημιουργηθούν τετελεσμένα γεγονότα και τουρκοποιείται το 40% της νήσου. Εν τω μεταξύ υπάρχουν πολλοί αστάθμητοι παράγοντες οι οποίοι επενεργούν εις βάρος μας.  Όσον αφορά τους διεθνείς παράγοντας τα μεν Ηνωμένα Έθνη ουδεμίαν θετικήν αξίαν έχουν.  Όσον αφορά την Αμερικανικήν κυβέρνησιν, αυτή είναι τεταγμένη σαφώς υπέρ Ομοσπονδίας με γεωγραφικήν βάσιν.  Ίσως η Αμερική να είναι διατεθειμένη να πιέση ελαφρώς την Τουρκία διά περιορισμόν της κατεχομένης εκτάσεως.  Δεν δέχεται όμως να ασκήση πίεσιν επί της Τουρκίας διά καντονιακόν σύστημα.

Μακαριώτατος:

Ο Κίσσινγκερ μου είπε ότι μέχρι της στιγμής δεν υπέβαλε συγκεκριμένον σχέδιον στους Τούρκους.  Τον ηρώτησα εάν έχη συγκεκριμένον σχέδιον.  Μου απήντησεν ότι δεν έχει σχέδιον και εζήτησε να μάθη ποία είναι περίπου τα ιδικά μου σχέδια, οπότε θα μπορούσε να κάμη βολιδοσκοπήσεις προς την Τουρκικήν πλευράν διά μίαν MULTIREGIONAL*(Πολυπεριφερειακή) ή BIREGIONAL**(Διπεριφιρειακή)  λύσιν.

Κληρίδης:

Οι τελευταίες πληροφορίες που μου έδωσεν ο Αμερικανός Πρέσβυς εις την Λευκωσίαν, είναι ότι οι Τούρκοι δεν δέχονται MULTIREGIONAL FEDERATION***(Πολυπεριφερειακή Ομοσπονδία).

Μακαριώτατος:

Ο Κάλλαχαν είπε ότι εμείς απλώς κάναμε μίαν εκτίμησιν, χωρίς αυτό να σημαίνη ότι κατ’ ανάγκην ευνοούμεν τας τουρκικάς απόψεις.

Μπίτσιος:

Δυστυχώς εάν θέλετε να χρησιμοποιήσετε την Αμερικήν δεν πρέπει να παρεμβάλλετε τους Άγγλους, οι οποίοι έχουν σαφώς διχοτομικά σχέδια.

Αβέρωφ:

Ετέθη ένα δίλημμα: Εάν μας συμφέρη η σημερινή κατάστασις χωρίς την υπογραφήν μας, ή περιορισμός της εκτάσεως την οποία κατέχουν σήμερον οι Τούρκοι με την υπογραφήν μας.  Εάν δεχθώμεν παράτασιν της σημερινής καταστάσεως θα ήτο καταστρεπτικόν.

Καραμανλής:

Δεν ωλοκληρώθη ακόμη η ενημέρωσις.

Κληρίδης:

Όσον αφορά τον αμερικανικόν παράγοντα το μάξιμουμ που μπορεί να προσφέρει είναι να κρατήσει τώρα τους Τούρκους να μην κινηθούν.  Αλλά η λύσις την οποίαν ευνοεί είναι αι δύο ζώναι ή δύο περιοχαί Τουρκικαί, εκ των οποίων η μία προς βορράν μεγάλη.  Οι Βρεττανοί είναι σαφώς υπέρ διχοτομικού σχεδίου.  Ο Ρωσικός παράγων δεν είναι διατεθειμένος να κινηθή δυναμικώς διά να εκδιώξη τους Τούρκους, και δεν επιδεικνύει διάθεσιν να αναμιχθή εις τα εσωτερικά μας.  Πάντως η στροφή του ΑΚΕΛ είναι ενδεικτική ότι και η Ρωσσία θα μπορούσε να δεχθή τας δύο ζώνας.

Μακαριώτατος:

Στο Λονδίνο οι αντιπρόσωποι του ΑΚΕΛ που με επεσκέφθησαν μου έδωσαν έγγραφον το οποίον προνοεί περί σχεδίου καντονίων, και εις περίπτωσιν κατά την οποίαν το σχέδιον τούτο θα απερρίπτετο τότε να εγίνετο συζήτησις περί δύο ζωνών.

Δούντας:

Ο Γενικός Γραμματεύς του ΑΚΕΛ μου είπε ότι θα ζητήσουν πολλά καντόνια και εάν αποτύχουν θα συζητήσουν σχέδιον περί δύο καντονίων έστω και εάν τούτο συνεπάγεται μετακίνησιν πληθυσμών.  Εμμέσως με άφησε να καταλάβω ότι σ’ αυτό θα συμφωνούσε και η Σοβιετική Ένωσις.

Κληρίδης:

Και ο Πρέσβυς της Τσεχοσλοβακίας μου είπε ότι λύσις μόνον επί δύο περιοχών μπορεί να υπάρξη.  Και οι Γιουγκοσλάβοι πιστεύουν το ίδιο.  Εκ των Δυτικών οι μεν Γάλλοι είναι γρίφος.  Εκφράζουν συμπάθειαν αλλά η προσοχή των στρέφεται κυρίως γύρω από τα ανθρωπιστικά θέματα.  Οι Γερμανοί ακολουθούν την ίδιαν πολιτικήν με τους Γάλλους.  Από πληροφορίες που έχω, από δεύτερο χέρι, η Δυτική Γερμανία βλέπει Ομοσπονδοποίησιν με δύο περιοχάς.  Συμπληρώνων την εκτίμησιν αυτήν θα ήθελα να προσθέσω ότι δεν πρέπει να δίδεται η εντύπωσις, εις τον Κυπριακόν λαόν, ότι το Κυπριακόν μπορεί να λυθεί μέσω των Ηνωμένων Εθνών.  Αυτό δημιουργεί ψευδαισθήσεις.

        

Καραμανλής:

Λύσιν δεν δίδουν, απλώς δημιουργούν ένα κλίμα ευνοϊκόν.

Κληρίδης:

Αλλά δεν βλέπω τους ισχυρούς να υλοποιούν το κλίμα αυτό.  Χαρακτηριστικόν είναι το μήνυμα το οποίον απέστειλε ο Κίσσινγκερ αμέσως μετά την δημοσίευσιν του ανακοινωθέντος της Διασκέψεως Κορυφής του Βλαδιβοστόκ, ότι το Κυπριακόν δεν συνεζητήθη εις το Βλαδιβοστόκ και ότι απλώς περιελήφθη εις το ανακοινωθέν διά λόγους εντυπώσεων.

Καραμανλής:

Μετά την δήλωσιν εις την οποίαν προέβην επί του ανακοινωθέντος του Βλαδιβοστόκ, μου διεμηνύθη υπό του Κίσσινγκερ ότι δεν πρέπει να αποδίδωμεν σημασίαν εις την παράγραφον του ανακοινωθέντος την αναφερομένην εις το Κυπριακόν, διότι το Κυπριακόν δεν συνεζητήθη.

Κληρίδης:

Νομίζω ότι παράτασις της σημερινής καταστάσεως, χωρίς λύσιν, θα είναι καταστρεπτική.  Όσον αφορά το θέμα που έθεσεν ο Μακαριώτατος κατά πόσον θα πρέπει να δεχθώμεν την «αρχήν», χωρίς να έχωμεν συγκεκριμένας προτάσεις, νομίζω ότι διά να γίνει διάλογος μπορούμεν να δεχθούμε την αρχή υπό ωρισμένας προϋποθέσεις.

Καραμανλής:

Μέχρι ποίου σημείου φθάνει η ανεξαρτησία του Ντενκτάς;

Κληρίδης:

Επί του πολιτικού θέματος ουδεμίαν έχει πρωτοβουλίαν.

Δούντας:

Όσον αφορά την ακολουθητέαν στρατηγικήν νομίζω ότι μπορεί να γίνει αποδοχή της αρχής επί διερευνητικής βάσεως.

Παπαδόπουλος:

Έχομεν φύγει από την βάσιν την οποίαν έχομεν θέσει.  Συμφωνώ με τας διαπιστώσεις του κ. Κληρίδη.  Ίσως μερικοί να βιάζονται.  Ίσως να υπάρχει ηττοπάθεια σε άλλους, αλλά ακόμη δεν κατεβάλαμεν προσπάθειαν να εμψυχώσωμεν τον λαόν.  Πιστεύτω ότι αφ’ ης στιγμής θα δεχθώμεν την αρχήν, και κατά συνέπειαν θα αποδεχθώμεν ότι μεγάλο τμήμα των προσφύγων δεν θα επιστρέψει εις τας εστίας του, τότε θα αντιμετωπίσωμεν κατακραυγήν εναντίον της Κυπριακής κυβερνήσεως, κατακραυγήν εναντίον της Ελληνικής κυβερνήσεως και φυγήν των δυναμικών στοιχείων εκ της Κύπρου.  Εάν οι Ελληνοκύπριοι αντιληφθούν ότι εν πάση περιπτώσει ένα μεγάλο τμήμα της Κύπρου θα γίνει τουρκικόν, τότε οι πρόσφυγες θα στραφούν εναντίον μας.  Τότε η ΕΟΚΑ Β΄ και σημαντικόν τμήμα του Ελληνικού πληθυσμού της Κύπρου θα έχει ως σύνθημα την διπλήν ένωσιν.  Και το σύνθημα αυτό θα έχει απήχησιν.  Ίσως αυτό δεν είναι λογικόν, αλλ’ εν πάση περιπτώσει το αίσθημα αυτό θα δημιουργηθεί.

Κληρίδης:

Δεν υπάρχει τέτοιο σύνθημα.  Ίσως οι πρόσφυγες ανθέξουν λίγο, αλλά ύστερα θα στραφούν εναντίον μας.

Παπαδόπουλος:

Να ολοκληρώσω, μεγάλον ποσοστόν ικανών Ελλήνων θα φύγουν εκ Κύπρου.  Αλλά ανεξαρτήτως τούτου υπάρχει το αίτημα της διπλής ενώσεως.  Ίσως δεν ευρέθη ακόμη εκείνος ο οποίος θα ρίξη το σύνθημα.  Πιστεύω λοιπόν ότι εν όψει αυτού οι Δυτικοί και ιδίως οι Αμερικανοί θα ευρίσκωνται ίσως όχι υπό πίεσιν αλλά ενώπιον πολλών ερωτημάτων.  Όταν όμως εμείς δεχθούμε την αρχήν της διχοτομήσεως, τότε οι Αμερικανοί θα παύσουν να ενδιαφέρονται και ίσως πιέσουν ημάς περισσότερον από τους Τούρκους.  Άλλωστε έκτασις 25% εις την βορείαν περιοχήν ίσως σημαίνει έκτασιν 50% στην υπόλοιπη Κύπρο.  Γι’ αυτό δεν νομίζω ότι είναι βιώσιμον το υπόλοιπον της Κύπρου διότι το 70 ή 75% που θα μας μείνη θα είναι άχρηστον για μας.

Χριστοφίδης:

Πού βασίζεις ότι το 25% αντιπροσωπεύει το 50%;  Εγώ δεν το πιστεύω.

Παπαδόπουλος:

Είναι το ευφορώτερον μέρος και επί πλέον από τουριστικής απόψεως είναι η περιοχή την οποίαν ανεπτύξαμεν περισσότερον πάσης άλλης.

Μπίτσιος:

Πόσην βλέπετε την έκτασιν του Κυπριακού Τουρκικού καντονίου προς βορράν;

Παπαδόπουλος:

8%, όπως ήτο στο πρώτο στάδιον της εισβολής.

Μπίτσιος:

Αυτό είναι ευχή.

Παπαδόπουλος:

Εάν όμως επιμείνωμεν τότε ίσως να μας επιστρέψουν την Αμμόχωστον και ένα τμήμα του Μόρφου και κρατήσουν τα υπόλοιπα.

Χριστοφίδης:

Εις ότι αφορά τον Διεθνή παράγοντα οι μόνοι που μπορούν να πιέσουν τους Τούρκους είναι οι Αμερικανοί.  Αλλά τόσον μόνον ώστε να μη χάσουν την Τουρκίαν.  Αι Ηνωμέναι Πολιτείαι θα ήσαν υπέρ κάποιου τύπου καντονοποιήσεως αρκεί να το εδέχοντο οι Τούρκοι.  Η Ευρώπη, εννοώ τους Εννέα, ακολουθούν την πολιτικήν των Ηνωμένων Πολιτειών.  Η Ευρώπη συνδέει το προσφυγικόν πρόβλημα με την λύσιν του θέματος.  Η Σοβιετική Ένωσις ενδιαφέρεται μόνον δια το θέμα των εγγυήσεων διά να υπεισέλθη εις την Κύπρον.  Εις τούτο αντιτίθενται αι Ηνωμέναι Πολιτείαι.  Η Σοβιετική Ένωσις δεν εναντιούνται εις γεωγραφικήν λύσιν του Κυπριακού.  Όσον αφορά την διπλήν ένωσιν η Τουρκία δεν θέλει την διπλήν ένωσιν.

Καραμανλής:

Η διπλή ένωσις ήτο άλλοτε επιδίωξις των Τούρκων.

Χριστοφίδης:

Και εάν προταθή τώρα, οι Τούρκοι θα την αρνηθούν.

Βενιαμίν:

Ο Άγγλος πρέσβυς με διαβεβαίωσεν ότι οι Τούρκοι ενίστανται εις την διπλήν ένωσιν.

Χριστοφίδης:

Ευρισκόμεθα μπροστά εις μίαν πραγματικότητα.  40% της Κυπριακής γης ευρίσκεται κάτω από τους Τούρκους.  Είμεθα εις θέσιν να το πάρωμεν πίσω; Πιστεύω ότι η απάντησις είναι όχι.  Τότε πρέπει να σκεφθώμεν, εάν μπορούμε να δεχθούμε μιαν Ομοσπονδίαν με 25% Τουρκικόν έδαφος, ή να αφήσωμεν το θέμα να διαιωνισθή.  Το τελευταίον πιστεύω ότι θα ωδήγει εις τουρκοποίησιν ολοκλήρου της Κύπρου.  Εάν δεχθώμεν Ομοσπονδίαν, σημασίαν έχει το ποσοστόν, η διακίνησις, η αποχώρησις των Τουρκικών στρατευμάτων και οι όροι συμπήξεως της Ομοσπονδίας.  Ίσως όπως είπε ο κ. Δούντας να μπορούσε να γίνει μια διερευνητική κίνησις.

Βενιαμίν:

Από στοιχεία προσκείμενα προς την ΕΟΚΑ Β΄ εις Λεμεσόν πιστεύω ότι θα εγερθή θέμα διπλής ενώσεως.

Κρανιδιώτης:

Εάν οι Τούρκοι επιμείνουν εις διχοτομικόν σχέδιον, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μόνον δια της ενώσεως του Νοτίου τμήματος με την Ελλάδα θα μπορέσει να επιβιώση ο Ελληνισμός της Κύπρου.  Βεβαίως είναι πρόωρον να εγερθή επί του παρόντος αυτό το θέμα, διότι τούτο θα εσήμαινε ότι θα παρεχωρούσαμεν το βόρειον τμήμα του νησιού στην Τουρκία με άμεση συνέπεια την αλλοίωση του εθνολογικού χαρακτήρος του βορείου τμήματος.  Εάν όμως οι Τούρκοι επιμείνουν και τελικώς εγκαταλειφθώμεν απ’ όλους, τότε η μόνη διασφάλισις που απομένει για το υπόλοιπον τμήμα είναι να το ενώσουμε με την Ελλάδα.

Καραμανλής:

Παρακαλώ να διακόψουμε τη συνεδρία και να την επαναλάβουμε αύριο.

Αβέρωφ:

Θεωρώ καταστρεπτικήν την παράτασιν της σημερινής καταστάσεως.  Όσον περισσότερον κυματίζει η Τουρκική σημαία εις ένα μέρος τόσον δυσκολότερα θα μπορέσουμε να την υποστείλωμεν.  Είναι βέβαιον ότι εφ’ όσον διαρκεί αυτή η κατάστασις ένα σημαντικό μέρος των πλουσίων Ελληνοκυπρίων θα διαρρεύσουν εις το Εξωτερικόν.

Καραμανλής:

Η συνεδρίασις διακόπτεται θα συνεχίσουμε αύριον στις 10:30 π.μ.

ΣΥΣΚΕΨΙΣ 1ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1974

ΕΙΣ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ

Μετέσχον οι αυτοί:

Καραμανλής:

Να συνεχίσουμε την ενημέρωσι.

Κυπριανού:

Εδημιουργήθη η εντύπωσις περί του αναπόφευκτου της γεωγραφικής Ομοσπονδίας.  Εξετάζοντες τον Διεθνή τομέα νομίζω ότι ευκόλως, εάν προσπαθήσωμεν, δυνάμεθα να τους πείσωμεν περί του αντιθέτου.  Ειδικώτερον για τους Αμερικανούς υπάρχει η πληροφορία ότι θα αρχίσει νέα εκστρατεία του Κογκρέσσου εν συνεχεία της προηγουμένης διά περικοπήν της στρατιωτικής βοηθείας.  Φοβούμαι ότι εάν δεχθώμεν γεωγραφικήν Ομοσπονδία θα φύγει ο Ελληνισμός της Κύπρου και θα καταληφθεί ολόκληρο το νησί από τους Τούρκους.  Η γνώμη μου είναι ότι πριν αποφασίσουμε ότι δεν υπάρχει άλλη εκλογή, πλην της γεωγραφικής ομοσπονδίας, πρέπει να καταβάλωμεν προσπάθειαν προς πάσαν κατεύθυνσιν για να πείσωμεν περί των απόψεών μας και να επιτύχωμεν τουλάχιστον μίαν λύσιν πολυπεριφερειακής Ομοσπονδίας.

Κληρίδης:

Ο κ. Κυπριανού λέγει ότι εάν δεχθώμεν γεωγραφικήν Ομοσπονδίαν κινδυνεύει να καταληφθή ολόκληρος η Κύπρος.  Και εάν διατηρήσουν οι Τούρκοι το 40%, δεν κινδυνεύει να καταληφθή ολόκληρος η Κύπρος;

Καραμανλής:

Οι Τούρκοι δεν αποβλέπουν εις κατάκτησιν ολοκλήρου της νήσου.  Εάν ήθελαν θα την κατελάμβαναν.  Από την διεξαχθείσαν συζήτησιν δεν διαπιστώνω σύμπτωσιν γνωμών όσον  αφορά  την  εκτίμησιν   της   καταστάσεως.   Στο  νησί   υπάρχει  μια

δραματική κατάστασις.  Οι Τούρκοι κατέχουν το 40% και έχουν ξεσπιτώσει 170.000 Έλληνες που είναι σήμερα πρόσφυγες.  Τα πολιτικά κόμματα του νησιού εξακολουθούν ακόμη να έχουν τις αντιθέσεις τους ενώ η οικονομική κατάστασις δεν επιτρέπει ούτε στο Κράτος να λειτουργήση, ούτε ομαλότης να υπάρξη.  Στην Ελλάδα ο στρατός στα 7 τελευταία χρόνια έχει διαβρωθή και θα απαιτηθούν 3 έως 4 χρόνια για να μπορέσουμε να τον ανασυγκροτήσουμε.  Εν τω μεταξύ φύγαμε από το ΝΑΤΟ.  Αυτό ήτο επιβεβλημένον και αναπόφευκτον. Το επράξαμεν αφ’ ενός μεν διά να διαμαρτυρηθώμεν και να σώσωμεν την υπόληψίν μας, αφ’ ετέτου δε διά να ασκήσωμεν πίεσιν επί των συμμάχων.  Όταν έγινε η απόβασις των Τούρκων, παρά τας αντιθέσεις της στρατιωτικής ηγεσίας, εζήτησα να στείλωμεν στρατεύματα εις την Κύπρον.  Τέλος εζήτησα να γίνη νηοπομπή εις την οποία να επέβαινα ο ίδιος, αλλά οι στρατιωτικοί αντετάχθησαν.  Στρατιωτική βοήθεια προς την Κύπρον είναι αδύνατος λόγω της γεωγραφικής της θέσεως.  Πρέπει όμως να έχετε υπ’ όψιν σας ότι η οικονομική κατάστασις της χώρας είναι πολύ δυσάρεστος.  Ο εφετεινός προϋπολογισμός θα αφήση έλλειμμα 25 δισεκατομμύρια δραχμάς, και ο προϋπολογισμός του 1975, 37 δισεκατομμύρια δραχμάς.  Επομένως και στρατιωτικώς και οικονομικώς ευρισκόμεθα εις πολύ δυσάρεστον θέσιν.  Από διεθνούς απόψεως είμεθα πάλιν πολύ ασθενείς.  Η Αμερική μας συμπαθεί μεν, αλλά προκειμένου να υπάρξη δίλημμα, τι πρέπει να χαθή δι’ αυτήν, η Ελλάς ή η Τουρκία, θα προτιμήση την Ελλάδα.  Όσον αφορά τον Κίσσινγκερ αντιλαμβάνομαι τώρα ότι υπάρχει μείωσις του ενδιαφέροντός του, είτε διότι η πίεσις του Κογκρέσσου είναι λιγώτερη, είτε διότι αντιλαμβάνεται ότι οι Τούρκοι δεν πρόκειται να προχωρήσουν.  Ο Κίσσινγκερ πιστεύει εν πάση περιπτώσει εις γεωγραφικήν διχοτόμησιν είτε με δύο είτε με περισσότερας ζώνας.  Όσον αφορά τους Άγγλους αυτοί είναι οι κυρίως υπεύθυνοι.  Διότι αυτοί ενεθάρρυναν και το πραξικόπημα των συνταγματαρχών και τας διαθέσεις των Τούρκων.  Ο Ουΐλσων, έκανε το σφάλμα στο συγχαρητήριο προς εμέ τηλεγράφημά του να προσθέση ότι συμφωνεί με τις προτάσεις Κληρίδη, οι οποίες αποτελούν καλήν βάσιν δια διαπραγμάτευσιν και να ζητήσει να ενθαρρύνωμεν τον Αρχιεπίσκοπον προς την κατεύθυνσιν αυτήν.  Απήντησα, διά του εν Λονδίνω πρέσβεώς μας, ότι η Αγγλική Κυβέρνησις πρέπει να ασκή πίεσιν επί των Τούρκων και όχι εφ’ ημών.  Οι Άγγλοι επομένως υιοθετούν περίπου τας απόψεις των Τούρκων και δεν βοηθούν.  Εισηγούνται να δεχθώμεν την βάσιν του γεωγραφικού διαχωρισμού και επ’ αυτής να διαπραγματευθώμεν.   Οι Τούρκοι έχουν δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα και τηρούν στάσιν αδιάλλακτον.  Οι Ρώσσοι θα επιθυμούσαν ακόμη και Ελληνοτουρκικόν πόλεμον ή τουλάχιστον να μείνη η πληγή αυτή ανοιχτή.  Όσον αφορά την περί Κύπρου φράσιν του ανακοινωθέντος του Βλαδιβοστόκ έχομεν θετικά στοιχεία ότι δεν συνεζητήθη το Κυπριακόν, αλλά περιελήφθη στο ανακοινωθέν διά λόγους εντυπώσεων.  Ο μόνος παράγων, ο οποίος είναι υπέρ ημών, είναι ο διεθνής τύπος.  Αλλά και αυτός με την πάροδον του χρόνου ατονεί.  Πέραν αυτών, από πλευράς Άγγλων, Αμερικανών και Τούρκων υπάρχει αντίδρασις κατά της επανόδου του Αρχιεπισκόπου εις Κύπρον.  Όλοι εφιστούν την προσοχήν μας ότι εάν επανέλθη ο Μακάριος, οι Τούρκοι θα αναλάβουν νέες πρωτοβουλίες στο νησί.  Όπως ξέρετε, οι Τούρκοι συνεκάλεσαν το Συμβούλιον Εθνικής Αμύνης και παρέτειναν επί ένα μήνα τον στρατιωτικόν  νόμον,  εδήλωσαν  δε  ότι  εάν  επανέλθη  στην  Κύπρο  ο  Μακάριος θα   αναλάβουν   πρωτοβουλίες  διά  την   ασφάλειαν   δήθεν   των   Τουρκοκυπρίων.  

Αντιλαμβάνεσθε ότι με την πάροδον του χρόνου εξασθενεί η θέσις μας.  Τουναντίον οι Τούρκοι ομιλούν από θέσεως ισχύος.  Ο χρόνος τρέχει εις βάρος μας.  Θα ήθελα να ερωτήσω τι πρέπει να επιδιώξωμεν με τα δεδομένα αυτά.  Παρακαλώ τον Μακαριώτατον να απαντήση.

Μακαριώτατος:

Αντιλαμβάνομαι τας δυσκολίας.  Έχω όμως την εντύπωσιν, ότι οιανδήποτε γραμμήν και εάν χαράξωμεν, λόγω της κυβερνητικής κρίσεως στην  Τουρκίαν ουδεμία πρόοδος θα σημειωθεί.  Δεν θα ήθελα λοιπόν να εγκαταλείψωμεν τας θέσεις μας, χωρίς να υπάρχει δυνατότης επιλύσεως του θέματος.  Εάν προβώμεν εις υποχωρήσεις από τούδε, και οι πρόσφυγες θα αντιδράσουν και οι Ελληνοκύπριοι γενικώτερον θα δυσαρεστηθούν. Διότι δικαίως θα είπουν ότι προέβην εις παραχωρήσεις πριν ακόμη έλθω εις επαφήν μαζί τους, και πριν διαπιστώσω προσωπικώς την κατάστασιν.  Ίσως μάλιστα προκληθούν γεγονότα τα οποία θα ενθαρρύνουν νέας παρεμβάσεις.  Νομίζω ότι πρέπει να επιμείνωμεν επί των εξής σημείων.  Οιαδήποτε συμφωνία να μη προνοεί μετακίνησι πληθυσμών.  Μια τοιαύτη συμφωνία θα ήτο ένα είδος MULTIREGIONAL FEDERATION.  Βεβαίως μας ενδιαφέρει η έκτασις.  Ο κ. Κάλλαχαν μου είπε, ότι οι Τούρκοι θα ήθελαν ένα μεγάλο καντόνιον εις την Κυρήνειαν και άλλα μικρότερα αλλού.  Εάν όμως το Τουρκικόν καντόνιον θα έχει έκτασιν 18% τότε τι χρειάζονται τα άλλα;  Νομίζω ότι θα πρέπει να επιμείνωμεν επί της θέσεως αυτής ανεξαρτήτως αμέσου επιτυχίας.  Εφ’ όσον ο Κίσσινγκερ δεν ηδυνήθη ακόμη να έχει επαφάς με την Τουρκικήν κυβέρνησιν και εφ’ όσον δεν παρήλθεν η 10η Δεκεμβρίου την οποίαν ώρισε το Κογκρέσσον διά την διακοπήν της βοηθείας προς την Τουρκίαν, νομίζω ότι είναι πρόωρον να δεχθώμεν από τώρα γραμμήν υποχωρήσεως.  Εφ΄ όσον μάλιστα δεν πήγα ακόμη στην Κύπρον ώστε να σχηματίσω προσωπικήν γνώμην.  Εάν πάμε σε άλλην λύσιν θα ζημιωθώμεν διεθνώς και θα έχωμεν αντιδράσεις εκ μέρους των προσφύγων. Δεν θα ήθελα να σημειωθούν προ της μεταβάσεώς μου εις Κύπρον επεισόδια.  Τούτο θα δώσει αφορμήν ώστε να δικαιωθούν αυτοί που αντιδρούν στην μετάβασίν μου στην Κύπρο.  Έχω λοιπόν την γνώμην ότι (α) δεν πρέπει να προχωρήσωμεν πέραν της λύσεως του MULTIREGIONAL FEDERATION και (β) θα πρέπει να αναθέσουμε εις τον Κίσσινγκερ τον ρόλο του διερευνητού.  Οιαδήποτε άλλη απόφασις ληφθή τώρα θα αποδυναμώσει διεθνώς την θέσιν μας και θα δημιουργήση στην Κύπρο αναταραχήν.  Και το σπουδαιότερον λόγω της κυβερνητικής κρίσεως εις την Τουρκίαν, η υποχώρησίς μας δεν θα έχει πρακτικήν αξίαν.

Μπίτσιος:

Να προσδιορισθή εάν θα είναι γεωγραφική η Ομοσπονδία στας δύο ζώνας και στο MULTIREGIONAL.

Μακαριώτατος:

Έχει και πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα το MULTIREGIONAL, είναι ανασχετικός παράγων εναντίον προθέσεως διαλύσεως του κράτους διά της διχοτομήσεως.

Κληρίδης:

Σέβομαι τας απόψεις του Μακαριωτάτου αλλά διαφωνώ πλήρως.  Δεν νομίζω ότι μπορούμε να παίζουμε με το Κυπριακό.  Οφείλομεν να καθορίσωμεν σαφή γραμμήν.  Ο Μακαριώτατος ήγειρε το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει Τουρκική κυβέρνησις.  Αλλά ακριβώς τούτο είναι επικίνδυνον. Επαναλαμβάνω ότι πρέπει να συνειδητοποιήσωμεν την πραγματικότητα και να χαράξωμεν μίαν ρεαλιστικήν γραμμήν.  Δεν με ανησυχεί τι θα πει η κοινή γνώμη στην Κύπρο.  Πρέπει να γίνη μια θυσία.  Ο άνθρωπος που θα υπογράψη αυτήν την λύσιν θα καταστραφή πολιτικώς, αλλά πρέπει να αναλάβη τας ευθύνας του. Εάν δεν καταλήξομεν εις μίαν συμφωνίαν δεν είμαι διατεθειμένος να συνεχίσω ως διαπραγματευτής.  Άλλος πρέπει να αναλάβη αυτήν την διαπραγμάτευσιν.  Εγώ δεν πιστεύω εις αυτήν την πολιτικήν.

Παπαδόπουλος:

Δεν εφθάσαμεν ακόμη εις αυτό το στάδιο.

Καραμανλής:

Εν πάση περιπτώσει αποτελεί πρόοδον το γεγονός ότι δεχόμεθα την γεωγραφικήν βάσιν με τα πολλά, έστω, καντόνια.

Παπαδόπουλος:

Δέχομαι την άποψιν του κ. Αβέρωφ ότι εάν κυματίση η Τουρκική σημαία επί πολύ εις τα κατακτηθέντα Κυπριακά εδάφη, θα είναι δύσκολον ύστερα να την κατεβάσουμε.  Πιστεύω ότι θα παρέλθουν δύο έως τρεις μήνες πριν γίνη δεκτή από τους Τούρκους οιαδήποτε δική μας πρότασις.  Σε τρεις μήνες όμως δεν μπορεί να μεταβληθή η κατάστασις.  Αυτούς λοιπόν τους δύο τρεις μήνες πρέπει να τους εκμεταλλευθούμε. Εφ΄ όσον ο Κίσσινγκερ δεν έχει χάσει τας ελπίδας του δι’ ένα πολυπεριφερειακόν ομοσπονδιακόν σύστημα, πώς θα το εγκαταλείψωμεν εμείς; Εν πάση περιπτώσει, και εάν δεν επιτύχωμεν το MULTIREGIONAL FEDERATION, πιέζοντας επί της βάσεως του MULTIREGIONAL μπορούμε να πιέσωμεν την Τουρκία να δεχθή λιγώτερη έκτασι στις δύο ζώνες.

Χριστοφίδης:

Συμφωνώ με τον κ. Καραμανλήν όσον αφορά την εκτίμησιν του διεθνούς παράγοντος και των οικονομικών και στρατιωτικών συνθηκών εν Ελλάδι και Κύπρω.  Πιστεύω ότι έφθασεν η δωδεκάτη ώρα. Έχω την εντύπωσιν ότι πρέπει να αρχίσωμεν αμέσως διαπραγματεύσεις εν Κύπρω.  Πρώτον με στόχον την καντονοποίησιν με πολλά καντόνια, με δευτέραν γραμμήν υποχωρήσεως τα ολιγώτερα καντόνια και τρίτην γραμμήν υποχωρήσεως τας δύο ζώνας.  Εις όλας τας περιπτώσεις πρέπει να εξετασθή το θέμα των αρμοδιοτήτων της κεντρικής εξουσίας, το θέμα της ελευθερίας διακινήσεως, το θέμα της επανεγκαταστάσεως των προσφύγων, της αποζημιώσεως των περιουσιών των Κυπρίων που δεν θέλουν να επιστρέψουν και το θέμα της αποχωρήσεως των Τουρκικών στρατευμάτων.  Νομίζω ότι, ανεξαρτήτως εάν υπάρχει ή όχι Τουρκική κυβέρνησις, εμείς θα πρέπει να αρχίσωμεν διαβουλεύσεις.

Καραμανλής:

Τι προϋποθέσεις θέτουν οι Τούρκοι για να αρχίσωμεν διάλογον;

Κληρίδης:

Να δεχθώμεν προ πάσης συζητήσεως τη θέσιν της Ομοσπονδίας επί γεωγραφικής βάσεως με δύο ζώνας ή με ένα μεγάλο καντόνιον προς βορράν και άλλα μικρότερα προς νότον.  Οι Τούρκοι δείχνουν απροθυμία διά διάλογον, εκτός εάν γίνη δεκτή η αρχή του BIREGIONAL.  Δεν συζητούν επί πολλών καντονίων.  Όσον αφορά την έκτασιν που θα κρατήσουν είναι διατεθειμένοι να υποχωρήσουν από την Αμμόχωστον, του Μόρφου και την επαρχία Λάρνακος. Εις τας περιοχάς που θα κρατήσουν θα δεχθούν την επιστροφήν των εμπόρων και επιχειρηματιών ουχί όμως εργατών ή άλλων ατόμων.  Εάν εξασφαλίσουν σημαντικήν πλειοψηφίαν στο μεγάλον καντόνιον θα επιτρέψουν και την επιστροφή πληθυσμών.

Καραμανλής:

Τι θέτουν ως βάσιν συζητήσεως;

Κληρίδης:

Την Ομοσπονδίαν με γεωγραφικήν βάσιν χωρίς να καθορίζουν άλλες λεπτομέρειες.

Μακαριώτατος:

Εάν δεχθώμεν να συζητήσωμεν επ’ αυτής της βάσεως και οι Τούρκοι δεν δεχθούν επιστροφή των προσφύγων, οι δε Κύπριοι δεν δεχθούν αυτήν την λύσιν, ποία θα είναι η πρακτική σημασία αυτής της Συμφωνίας;

Κληρίδης:

Ο Κυπριακός λαός είναι έτοιμος να δεχθή αυτήν την λύσιν.  Υπάρχουν βεβαίως οι πολιτικάντηδες, οι οποίοι ομιλούν περί αντιστάσεως κλπ.  Ακόμη όμως και οι πρόσφυγες είναι διατεθειμένοι να δεχθούν αυτήν την λύσιν αρκεί να πάνε στα σπίτια τους.

Μακαριώτατος:

Αλλά ακριβώς δεν θα πάνε στα σπίτια τους.

Κληρίδης:

Θα πάνε ακόμη και στην Κυρήνεια.  Βεβαίως δεν θα πάνε όλοι οι κάτοικοι της Κυρηνείας.

Δούντας:

Από την εκτίμησιν των Ηνωμένων Εθνών υπολογίζεται ότι εις μίαν λύσιν όπως την θέλει η Τουρκία μόνον 50.000 πρόσφυγες δεν θα πάνε στα σπίτια τους. Επίσης ο όρος του Ντενκτάς ήτο να δεχθώμεν την αρχήν της γεωγραφικής Ομοσπονδίας ανεξαρτήτως εάν αύτη θα ήταν επί δύο ζωνών ή περισσοτέρων.

Κληρίδης:

Εκείνο που ίσχυε χθες δεν ισχύει σήμερον.  Ο Ντενκτάς έχει σκληρύνει τώρα την θέσιν του.  Λέγει δηλαδή τώρα ότι η Τουρκική θέσις είναι δύο ζώναι ή εν μεγάλον καντόνιον με άλλα μικρότερα.

Παπαδόπουλος:

Ο Ντενκτάς θέλει να εκμαιεύση το μέγιστον πριν αρχίσουν αι διαπραγματεύσεις.

Καραμανλής:

Δεν μπορούμε να έχουμε την υποστήριξιν ουδενός, εάν δεν δεχθώμεν γεωγραφικήν Ομοσπονδίαν.

Αβέρωφ:

Δεν έχω καμίαν αμφιβολίαν ότι η Τουρκία δεν θα υποχωρήση.  Θα ζητήση δύο ζώνας ή ένα μεγάλο καντόνιον και δύο μικρά.  Ίσως να μην μπορούμε να πούμε αυτήν την στιγμή στην Κύπρο αυτά τα πράγματα, γιατί όλοι περιμένουν τον Αρχιεπίσκοπο να λύση τα προβλήματα.

Καραμανλής:

Πρέπει να προσδιορίσωμεν τας επιδιώξεις μας εις το μάξιμουμ και το μίνιμουμ, ώστε να ξέρουμε πού να κινηθούμε.  Πρέπει επίσης να προσδιορίσουμε την διαδικασίαν την οποίαν θα ακολουθήσουμε. Τον διάλογον δεν τον επιδιώκει εκείνος που βρίσκεται σε υπεροχήν, αλλά εκείνος που βρίσκεται σε μειονεκτικήν θέσιν.  Εάν καθορισθή μία γραμμή, η Ελλάς, ανεξαρτήτως άλλων προβλημάτων, θα την επιδιώξη με συνέπεια.  Η Τουρκία εδιχοτόμησε το Αιγαίον και τώρα προχωρεί περισσότερον. Τώρα ζητεί και νέας ζώνας.  Θα προσφύγωμεν εις διατησίαν διά τα θέματα αυτά, δεν αποκλείω όμως σύρραξιν με την Τουρκίαν.

Αβέρωφ:

Εάν γίνη πόλεμος Ελληνοτουρκικός ποία θα είναι η θέσις της Κύπρου; Ο πόλεμος πρέπει να αποφευχθή και να εξευρεθή ρεαλιστική λύσις του κυπριακού.  Πάντως τώρα δεν είναι η στιγμή να γίνει η υποχώρησις εν όψει της επιστροφής του Μακαρίου εις Κύπρον.

                       

Παπαδόπουλος:

Έχω την εντύπωσιν ότι η κυριωτέρα μας ελπίς είναι η άσκησις πιέσεως επί της Τουρκίας υπό άλλων δυνάμεων και δη υπό της Αμερικής.

Καραμανλής:

Ισχυροτέρα θα ήτο η πίεσις εάν ησκείτο από κοινού εκ μέρους της Αμερικής και της Ρωσίας.

Παπαδόπουλος:

Εάν όμως φανούμε ότι εμείς είμεθα διαλλακτικοί, πώς θα έχουν οι Αμερικανοί την διάθεσιν να πιέσουν;

Χριστοφίδης:

Είμεθα βέβαιοι ότι η Τουρκία δεν μπορεί να διαπραγματευθεί λόγω ελλείψεως κυβερνήσεως;

Καραμανλής:

Νομίζω ότι η μη μετάβασις του Κίσσινγκερ εις Άγκυραν οφείλεται εις τούτο.

Κρανιδιώτης:

Οιαδήποτε λύσις πρέπει να βασίζεται επί των εξής σημείων:  Πρώτον επί της επιστροφής όλων ανεξαιρέτως των προσφύγων εις τας εστίας των.  Δεύτερον της αποχωρήσεως των Τουρκικών στρατευμάτων εκ της νήσου.  Τρίτον της παροχής εγγυήσεων περί αποκλεισμού μετακινήσεως πληθυσμών, ή της καθ’ οιονδήποτε τρόπον αλλοιώσεως του εθνολογικού χαρακτήρος της νήσου, και τέταρτον της υπάρξεως μιας ισχυράς κεντρικής κυβερνήσεως, η οποία να εποπτεύη την τοπικήν αυτοδιοίκησιν οποιαδήποτε και αν είναι η μορφή που θα πάρη.

Μπίτσιος:

Η γραμμή την οποίαν εχάραξεν ο κ. Χριστοφίδης νομίζω ότι δίδει περιθώρια καλών διπλωματικών χειρισμών.  Ο χρόνος δεν επιτρέπει αναβολή των διαπραγματεύσεων.  Εάν αναβάλωμεν επί τρεις μήνας, πιθανώς τότε οι Τούρκοι να μη δεχθούν να διαπραγματευθούν ακόμη και με βάσιν την έκτασιν που κατέχουν σήμερον.  Πρέπει να καλέσωμεν τους Τούρκους εις διαπραγμάτευσιν.  Τούτο θα έχη αρίστην διεθνή απήχησιν.

Παπαδόπουλος:

Ουδείς αρνείται διαπραγμάτευσιν.

Μακαριώτατος:

Διαφωνώ επί του καθορισμού δευτέρας και τρίτης γραμμής υποχωρήσεως.  Διότι τότε θα πάμε απ’ ευθείας εις την τρίτην γραμμήν.  Θα επιμείνωμεν τώρα επί της βάσεως της πολυπεριφερειακής Ομοσπονδίας.  Εάν πούμε αμέσως ότι δεχόμεθα ως εσχάτην υποχώρησιν τας δύο ζώνας, τότε δεν πρέπει να περιμένωμεν κανένα κέρδος.  Εν τοιαύτη  περιπτώσει είναι ωσάν να παραδιδώμεθα.  Θα εμμείνωμεν εις το

MULTIREGIONAL.  Εάν ο Ντενκτάς δεν δεχθή, τότε ο κ. Κληρίδης θα συνεχίση επί γραμμής την οποίαν θα συμφωνήσωμεν.  Εν τω μεταξύ ο Κίσσινγκερ θα κάνει τας βολιδοσκοπήσεις του και ο κ. Κληρίδης θα ξέρη τι θα δέχονται ακριβώς οι Τούρκοι.  Διαφορετικά θα πάρουμε τον κατήφορο.  Εάν δεχθώμεν αμέσως το BIREGIONAL τι θα κερδίσωμεν; Μήπως 5%; Αλλά τι σημασία θα έχει αυτό; Προτιμώ οι Τούρκοι να κρατούν εναντίον της θελήσεώς μας το 40% παρά το 28% παρά[1] την θέλησίν μας.

Καραμανλής:

Πρέπει να αρχίση διάλογος ανεξαρτήτως του ποια θα είναι η βάσις του διαλόγου αυτού.

Μακαριώτατος:

Από απόψεως χειρισμού θα είναι σφάλμα να θυσιάσωμεν την αρχήν, χωρίς να ξεύρωμεν πού πηγαίνωμεν.

Καραμανλής:

Πρέπει να προσδιορισθή ο σκοπός και προς τον σκοπόν αυτόν πρέπει να συντονίσωμεν τας δυνάμεις μας.  Δεχόμεθα λοιπόν ως αρχή το MULTIREGIONAL επί γεωγραφικής βάσεως; Και εάν αποτύχωμεν;

Μακαριώτατος:

Τότε θα συναντηθώμεν εκ νέου.  Τότε θα ερωτήσωμεν τον Κίσσινγκερ τι επιθυμούν επί τέλους οι Τούρκοι.

Κληρίδης:

Πώς όμως ο συνομιλητής θα διερευνήση την έκτασιν των πιθανών Τουρκικών υποχωρήσεων, εάν ακολουθήσωμεν την γραμμήν σας;

Καραμανλής:

Και στη μια και στην άλλη περίπτωση η έκτασις των Τουρκικών καντονίων πρέπει να είναι μεταξύ 20 – 25%.  Λοιπόν καταλήγομεν ότι θέτομεν ως αρχήν την αποδοχήν της γεωγραφικής βάσεως με Ομοσπονδίαν πολλών καντονίων, ως βάσιν προς διαπραγμάτευσιν;

Κληρίδης:

Διαφωνώ.  Δεν μπορούμε να κάμωμεν ελιγμούς. Διότι με αυτήν την βάσιν θα έχωμεν μόνον μίαν ή δύο συναντήσεις και εν συνεχεία διακοπήν.  Δεν πρέπει να φύγωμεν από την ρεαλιστικήν γραμμήν.  Η θέσις είναι ότι μία ρύθμισις του Κυπριακού θα έχη ανασταλτικήν σημασίαν δι’ ολόκληρον την Κύπρον. Ενώ η εκκρεμότης θα έχη καταστρεπτικάς συνεπείας εφ’ ολοκλήρου της Κύπρου.

Καραμανλής:

Συμφωνώ ότι παράτασις της εκκρεμότητος δημιουργεί κίνδυνον φυγής των Ελληνοκυπρίων εκ της Κύπρου.

Κληρίδης:

Παράτασις της παρούσης καταστάσεως δεν δημιουργεί πρόβλημα διά τους Τούρκους, δημιουργεί πρόβλημα δι’ ημάς.   Ήδη εις 300 σπίτια της Αμμοχώστου έχουν εγκατασταθή Τούρκοι.  Προηγουμένως οι Τούρκοι πρόσφυγες του 1963 είχον εγκατασταθή σε λυόμενα σπίτια που τους έστειλε η Τουρκία.  Τώρα αυτοί οι πρόσφυγες εγκαθίστανται στην Κερύνεια.  Κτίζουν μεγάλο λιμάνι στην Κερύνεια.  Αεροδρόμια στην Αγύρτα και στην Τύμπου και δημιουργούν τετελεσμένα γεγονότα.

Μολυβιάτης:

Ποίαι θα είναι αι οικονομικαί επιπτώσεις εάν κρατήσουν οι Τούρκοι το 40%;

Δούντας:

Τα Ηνωμένα Έθνη μου ανέφεραν ότι στην Μόρφου κάνουν απογραφήν των σπιτιών, διότι προτίθενται να εγκαταστήσουν εκεί Τουρκοκυπρίους.

Κληρίδης:

Πρέπει να υπολογισθούν και αι οικονομικαί καταστροφαί ιδίως εις τας φυτείας, τα ζώα κλπ.

Μακαριώτατος:

Αντιλαμβάνομαι ότι την περιοχήν που υφ’ οιασδήποτε συνθήκας θα κρατήσουν ήδη την οργανώνουν.

Παπαδόπουλος:

Οι Τούρκοι έχουν υπαλλακτικάς λύσεις διά την εγκατάστασίν των εις τα κατακτηθείσας περιοχάς.  Εάν πρόκειται με τας διαπραγματεύσεις να μας επιστρέψουν το 10% και να κρατήσουν το 30% τότε είναι προτιμοτέρα η θέσις του Μακαριωτάτου να κρατήσουν το 40%.  Άρα πρέπει να επιμείνωμεν στο MUTLIREGIONAL.

Επακολουθεί συζήτησις με βάσιν τον χάρτην της Κύπρου επί της εκτάσεως της BIREGIONAL και MULTIREGIONAL Ομοσπονδίας.

Καραμανλής:

Δέχεσθε ως βάσιν 25% της εκτάσεως με έν μεγάλο καντόνιον εις την Κυρήνειαν και τρία άλλα, ένα στη Λεύκα, ένα στα Κόκκινα και ένα στη Γαληνόπορνη;

Κληρίδης:

Ναι.

Μακαριώτατος:

Δεν είμαι τόσον τολμηρός όσον ο κ. Κληρίδης για να πω το ναι.  Δεν ζω στην Κύπρον και δεν ξεύρω ακριβώς την κατάσταση.  Ίσως αυτή η στιγμή δεν είναι κατάλληλη για να απαντήσω.  Ποίαι θα είναι οι αντιδράσεις της ΕΟΚΑ και των Τούρκων; Δεν έχω την ευχέρειαν της υπογραφής όπως ο κ. Κληρίδης.  Πρέπει να δώσωμεν στον λαό την δυνατότητα να κρίνη ο ίδιος.

Κληρίδης:

Η ευθύνη είναι δική σας.

Μακαριώτατος:

Η ευθύνη είναι κοινή.

Χριστοφίδης:

Θα μπορούσαμε να αρχίσουμε διαπραγματεύσεις με 4 καντόνια και έκτασιν 18 – 20%!...

Δούντας:

Εάν κατορθώσωμεν αυτό θα είναι μεγίστη επιτυχία.

Καραμανλής:

Συμφωνώ να αρχίσωμεν έτσι, δηλαδή με έκτασιν 20 – 25%.

Μακαριώτατος:

Μην βάζετε δεύτερη γραμμή.

Καραμανλής:

Γίνεται δεκτή η γεωγραφική Ομοσπονδία με 4 καντόνια;

Κληρίδης:

Όλα θα είναι υπό αίρεσιν διά να καθορισθούν αι εξουσίαι της κεντρικής Κυβερνήσεως, η διακίνησις των πληθυσμών κ.λ.π.

Καραμανλής:

Επιδίωξίς μας θα είναι γεωγραφική Ομοσπονδία με 4 καντόνια και έκτασιν κατ’ αναλογίαν του πληθυσμού.

Μακαριώτατος:

Και με επιστροφήν των προσφύγων εις τας οικίας των.

Καραμανλής:

Να επιδιώξωμεν 4 καντόνια με έκτασιν βάσει της αναλογίας του πληθυσμού των και ενδεχομένως να πάμε μέχρι 25%.  Όσον αφορά την διαδικασίαν, αι συνομιλίαι θα διεξαχθούν εν Κύπρω μεταξύ Κληρίδη και Ντενκτάς.  Δημοσία θα πούμε ότι δεχόμεθα γεωγραφικήν Ομοσπονδίαν με πολλά καντόνια.

Μακαριώτατος:

Να μην λεχθή «γεωγραφική».

Κληρίδης:

Να πούμε απλώς «προέκυψε σύμπτωσις απόψεων»^. εμένα μου αρκεί ένα πρωτόκολλον υπογεγραμμένον.

Αβέρωφ:

Νομίζω ότι η Ελληνική Κυβέρνησις πρέπει να υποστηρίξη την πρότασιν Κληρίδη.

Χριστοφίδης:

Συμφωνώ.

Μακαριώτατος:

Συμφωνώ κατ’ αρχήν στο MULTIREGIONAL FEDERATION.  Δεν είναι όμως ανάγκη να προκαθορίσωμεν τον αριθμόν των καντονίων.  Προσωπικώς έχω πολλά προβλήματα.  Σημαντικόν είναι να δούμε το θέμα των προσφύγων.  Θέλω επίσης να έλθω  σ’  επαφή  και  να  δω  τας αντιδράσεις του Κυπριακού λαού.  Επιφυλάσσω την τελικήν μου θέσιν μέχρι της επιστροφής  μου.  Με την ρητήν υπόσχεσιν ότι δεν θα

παρεμβάλω εμπόδια εις το έργον της Ελληνικής Κυβερνήσεως.  Εάν διά λόγους πολλούς η στάσις μου θα είναι διαφορετική θα προτιμήσω την παραίτησίν μου από την Προεδρίαν χωρίς τούτο να αποτελεί διαμαρτυρίαν.  Θα βρω τον τρόπον της παραιτήσεώς μου.  Επιστρέφων εις Κύπρον θα καταβάλω κάθε προσπάθειαν διά την ενότητα του εσωτερικού μετώπου.  Ακολούθως θα συζητήσω την κατάστασιν με διαφόρους παράγοντας.  Θα προτιμούσα να πήγαινα πρώτα στην Κύπρο για να ενημερωθώ πλήρως και μετά να λάβω αποφάσεις.

Καραμανλής:

Δεν έχετε το δικαίωμα να αποσυρθήτε.

Κληρίδης:

Εάν παραιτηθήτε θα έχομεν εκλογάς και η λύσις θα γίνει αντικείμενον κομματικής διαπάλης.  Δεν μπορείτε να παραιτηθήτε.

Καραμανλής:

Μόνον ο Αρχιεπίσκοπος μπορεί να ενώση τον Κυπριακό λαό.  Λοιπόν μόνο ο Αρχιεπίσκοπος μπορεί να αναλάβη την ευθύνην της λύσεως.  Θα προτιμούσα βέβαια να υπεγράφαμεν ένα πρωτόκολλον.  Εκτιμώ όμως την θέσιν του Μακαριωτάτου και συμφωνώ να πάει πρώτα στην Κύπρο να έχη εκεί τας επαφάς του και μετά να δώση την γραπτήν εντολήν εις τον κ. Κληρίδην.

Κληρίδης:

Τότε τίθεται θέμα συνομιλητών.  Εκτιμώ τας δυσκολίας σας αλλά δεν μπορούμε να χάνωμεν καιρόν.  Αν πάμε πίσω και πω στον Ντενκτάς ότι δεν έχω γραμμήν συζητήσεως τότε η κατάστασις θα επιδεινωθή.

Καραμανλής:

Μακαριώτατε, θα μπορούσατε να μας πήτε εάν μπορούμε να διαπραγματευθούμεν επάνω εις την βάσιν που βάλαμε;

Μακαριώτατος:

Μάλιστα. Εγώ ζητώ περιθώριον 15 ημερών.

Καραμανλής:

Ο κ. Κληρίδης εν τω μεταξύ θα συνεχίση τα ανθρωπιστικά διά να μην χάσωμεν την επαφήν.

Χριστοφίδης:

Εάν μεταφερθούν οι Τούρκοι της Πάφου στου Μόρφου, τότε θα χάσωμεν και αυτήν την περιοχήν.

Μακαριώτατος:

Δεν μπορούμε να παραδοθούμε επειδή οι Τούρκοι κάνουν μετακινήσεις.

Καραμανλής:

Τότε τι προτείνετε;

Μακαριώτατος:

Κατ’ αρχήν δεχόμεθα ως βάσιν το MULTIREGIONAL FEDERATION.  Μπορείτε να προχωρήσετε πάνω σ’ αυτήν την βάσιν και να διαπραγματευθήτε έκτασιν παραπλησίαν προς την πληθυσμιακήν αναλογίαν των Τουρκοκυπρίων.  Προκύπτει όμως το θέμα των προσφύγων των καταγομένων εκ των περιοχών αυτών.  Θα επιμείνωμεν επί της επιστροφής όλων των προσφύγων, ανεξαρτήτως εάν τελικώς το επιτύχωμεν ή όχι.  Να μην δώσωμεν την εντύπωσιν ότι κάμνομεν μερικούς πρόσφυγας θύματα χάριν των άλλων.  Και μετά τίθεται το θέμα των αρμοδιοτήτων της Ομοσπονδίας.

Κληρίδης:

Δεν θα κάμω οιανδήποτε δήλωσιν τώρα αλλά μόλις πάω πίσω θα υποβάλω την παραίτησίν μου, εκτός εάν υπογραφή τώρα έγγραφον.

Μακαριώτατος:

Εάν παραιτηθής δημιουργείται σοβαρώτατον πρόβλημα και δεν έχεις αυτό το δικαίωμα.

Κληρίδης:

Θέλω τότε εν συνεχεία μετά τας επαφάς σας να έχω έγγραφον.  Εν τω μεταξύ δεν θα έχω επαφάς με τον κ. Ντενκτάς.

Καραμανλής:

Νομίζω κ. Κληρίδη ότι μπορείτε να συνεχίσετε τας επαφάς σας επί του ανθρωπιστικού θέματος.  Και διά να συνοψίσωμεν: Συμφωνούμεν ότι οριστική επιδίωξις θα είναι αυτή που συνεφωνήθη.  Εν τω μεταξύ ο κ. Κληρίδης θα συνεχίση τας επαφάς του με τον κ. Ντενκτάς και ακολούθως, μετά 15 ημέρας να υπογραφή πρωτόκολλον.

Κληρίδης:

Εκείνο που μπορώ να σας διευκολύνω είναι να πάω στον Λονδίνον διά θεραπείαν και όταν υπογραφή το πρωτόκολλον να επιστρέψω εις Κύπρον διά να συνεχίσω τας διαπραγματεύσεις.

Μακαριώτατος:

Αυτό δεν είναι σωστό διότι θα παρεξηγηθώμεν.  Είπα ότι μόλις έχω τας επαφάς μου εις Κύπρον θα σας δώσω ενυπογράφως οδηγίας.

Κληρίδης:

Καλώς.  Βασική λοιπόν επιδίωξίς μας θα πρέπει να είναι το MULTIREGIONAL FEDERATION με εδαφικήν έκτασιν την πληθυσμιακήν αναλογίαν και με επιστροφήν όλων των πληθυσμών.

Μακαριώτατος:

Εγώ αποδίδω περισσοτέραν σημασίαν εις την επιστροφήν όλων των προσφύγων.  Δέχεσθε την επιστροφήν όλων των πληθυσμών;

Κληρίδης:

Μάλιστα, το δέχομαι αλλά το θέλω γραπτώς.  Παρακαλώ να λεχθή ότι εκ της συσκέψεως προέκυψε κοινή γραμμή και ότι επί τη βάσει των όσων ελέχθησαν θα διατυπωθούν εν λεπτομερεία όροι εντολής, οι οποίοι θα δοθούν εις τον κ. Κληρίδην.

Εν συνεχεία συζητούνται οικονομικά θέματα.  Βάσει των απόψεων αι οποίαι εξετέθησαν, υπολογίζεται ότι κατά το 1975 η Κυβέρνησις της Λευκωσίας θα πραγματοποιήση έσοδα 40 εκατομμύρια λίρας και θα έχει δαπάνας 60 εκατομμύρια λίρας.  Πλην των δαπανών τούτων θα απαιτηθούν 13 εκατομμύρια λίραι διά τον προϋπολογισμόν αναπτύξεως και 20 εκατομμύρια λίραι διά την συντήρησιν των προσφύγων.  Τελικώς υπολογίζεται ότι διά το νέον έτος η Κύπρος θα χρειασθή βοήθειαν 53 εκατομμύρια λιρών.  Εις τας παρατηρήσεις αυτάς ο κ. Καραμανλής απήντησε ότι η Ελλάς θα δώσει κάποιαν βοήθειαν, αλλά ότι η Κυπριακή Κυβέρνησις πρέπει να καλύψη σημαντικόν μέρος του ελλείμματος διά της εκδόσεως χαρτονομίσματος.  Εις το σημείον τούτον οι Κύπριοι αντιπρόσωποι παρατηρούν ότι εάν εκδοθή χαρτονόμισμα και χρησιμοποιηθή το συναλλαγματικόν απόθεμα θα κλονισθή το Κυπριακόν Νόμισμα.  Επί τούτου ο κ. Καραμανλής παρατηρεί ότι η Κύπρος έχει πολύ μεγαλύτερον συναλλαγματικόν απόθεμα από την Ελλάδα και ότι επομένως υπό τας παρούσας δυσκόλους συνθήκας θα πρέπει να χρησιμοποιήση μέρος αυτού.

Ακολούθως συμφωνείται η έκδοσις του εξής ανακοινωθέντος:

«Την 30^ην Νοεμβρίου και την 1^ην Δεκεμβρίου 1974, συνεκροτήθησαν εις το υπουργείον των Εξωτερικών συσκέψεις μεταξύ της Ελληνικής και Κυπριακής ηγεσίας εις ας μετέσχον: Από Κυπριακής πλευράς: Η Α. Μακαριότης ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο κ. Γλαύκος Κληρίδης, Πρόεδρος της Βουλής, ο κ. Ι. Χριστοφίδης, υπουργός εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο κ. Ν. Κρανιδιώτης, πρέσβυς της Κύπρου εν Ελλάδι, ο κ. Α. Παπαδόπουλος βουλευτής, ο κ. Χρ. Βενιαμίν, γενικός διευθυντής του Κυπριακού υπουργείου Εξωτερικών και ο κ. Σπ. Κυπριανού.

Από Ελληνικής πλευράς:  Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως κ. Κ. Καραμανλής, ο υπουργός των Εξωτερικών κ. Δ. Μπίτσιος, ο υπουργός Εθνικής Αμύνης κ. Ευάγ. Αβέρωφ, ο υφυπουργός των Εξωτερικών κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ο πρέσβυς της Ελλάδος εν Κύπρω κ. Μ. Δούντας και υπηρεσιακοί παράγοντες.

Κατά τας συσκέψεις αυτάς, αίτινες διεξήχθησαν εν ατμοσφαίρα εγκαρδιότητος και εν πνεύματι εθνικής αληλεγγύης, ανεσκοπήθησαν άπασαι αι πτυχαί του Κυπριακού προβλήματος  και αι διαγραφόμεναι  προοπτικαί επιλύσεώς του.  Κατά τας συσκέψεις εχαράχθη κοινή γραμμή ως προς την αντιμετώπισιν του προβλήματος.  Βάσει της συμφωνηθείσης γραμμής θα διατυπωθούν εν λεπτομερεία έγγραφοι οδηγίαι εις τον κ. Γλαύκον Κληρίδην γιά την έναρξιν διαπραγματεύσεων επί της ουσίας του Κυπριακού θέματος.

Κατά τας συσκέψεις συνεζητήθη επίσης το θέμα των αγνοουμένων προσώπων, το πρόβλημα των προσφύγων και οικονομικής φύσεως θέματα.»

Αυτά είναι Απόρρητα Πρακτικά της Σικέ Σύσκεψης του 1974.  Τα Σχόλια είναι δικά σας.

---

[1]           Φαίνεται ότι εδώ ο πρακτικογράφος έγραψε κατά λάθος «παρά» αντί τη λέξη «με».